Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
dr. F.H. Krouwels
 
In samenwerking met :  



lettergrootte: A  A  A
De toekomst

In de laatste dertig jaar heeft de introductie van inhalatiemedicijnen voor een enorme verbetering gezorgd van de behandeling van obstructieve longziekten. Hierdoor zijn de sterfte en het aantal ziekenhuisopnamen voor astma geweldig verbeterd. Deze medicijnen zijn ook bij COPD van groot belang geworden voor de kwaliteit van leven.
Het groeiend inzicht in de immunologische processen die een rol spelen bij astma heeft tot het inzicht geleid dat remming van de luchtwegontsteking elementair is in de behandeling. Kennis van de processen die daarbij betrokken zijn, kan het therapeutisch arsenaal mogelijk weer vergroten. De eerste nieuwe medicamenten zijn al op de markt, zoals de leukotriënenantagonist montelukast en omalizumab, het medicijn dat IgE blokkeert. Al hebben deze middelen niet tot een echte omwenteling geleid, ze hebben hun nut bewezen en zullen zeker een plaats vinden naast de huidige middelen. Meer selectieve ontstekingsremmers zullen volgen. Voor de immunotherapie worden nieuwe, zuiverder, synthetische preparaten ontwikkeld met als enige doel om de T-cel gestuurde afweer om te buigen. Dat moet tot betere immuniteit tegen het allergeen leiden, met minder bijwerkingen.
Ook op het gebied van de meettechnieken zijn er nieuwe ontwikkelingen. Zo is het nu ook mogelijk om de lucht die iemand uitademt te analyseren op de aanwezigheid van relevante gassen en ontstekingsstofjes. Deze technieken worden niet alleen gebruikt bij het ontrafelen van de oorzaak van astma, maar helpen ook bij de diagnostiek. Het verst is deze ontwikkeling met de meting van stikstofoxide (NO) in de uitademingslucht. NO is een gas dat wordt gemaakt in de luchtwegen, vooral bij mensen met astma. Behandeling met ontstekingsremmers zoals inhalatiecorticosteroiden remt de NO-productie. Een hoge NO-concentratie in de uitgeademde lucht geeft dus aan dat er waarschijnlijk sprake is van astma en dat de ontsteking in de luchtwegen niet, of nog onvoldoende wordt geremd. Als je de NO in de uitademingslucht meet, weet je dus of je de dosis van de medicijnen moet verhogen of juist kunt verlagen. Dit is een bijzonder eenvoudig testje en kan al bij zesjarige kinderen worden uitgevoerd. Het heeft als grote voordeel dat je de astma onder controle kunt houden bij een zo laag mogelijke dosis medicijnen.
Het wetenschappelijk onderzoek dat over de hele wereld wordt gedaan naar de oorzaak en behandeling van COPD en astma is essentieel. Nederland en België spelen daarin een prominente rol, zowel bij onderzoek naar basale processen als bij klinische, patiëntgebonden onderzoeken naar de effecten van medicamenten. De grote farmaceutische bedrijven zijn belangrijke motoren achter veel onderzoek. Hierbij spelen behalve wetenschappelijke ook commerciële overwegingen een rol. Zonder dergelijk onderzoek waren we nu niet zover. Grote overkoepelende organisaties als het Nederlands Astma Fonds hebben een belangrijke rol gespeeld bij het Nederlands onderzoek en bijgedragen aan de sterke positie van de Nederlandse longartsen en onderzoekers. De organisatie en financiering van onderzoeken door het naf gaat nog altijd door, dankzij voortdurende steun van de staat en vooral particuliere bijdragen.

Bij COPD zijn er helaas minder spectaculaire ontwikkelingen. Dat komt voor het grootste deel omdat de diagnose meestal pas wordt gesteld als er door het roken al veel onherstelbare schade is aangericht. Het meeste nut zal moeten komen van vroege opsporing van de ziekte, maar vooral ook van preventie door het ontmoedigen van roken.
Er wordt veel onderzoek gedaan naar de reden waarom sommige mensen wel, en andere mensen geen COPD ontwikkelen. Daar kunnen erfelijke factoren, maar ook vroeg opgelopen infecties een rol bij spelen. Mogelijk is dit onderzoek later in staat om mensen met een verhoogd risico aan te wijzen.
Ook voor COPD worden nieuwe geneesmiddelen gezocht. Nieuwe, 'theofyllineachtige' preparaten worden nu ontwikkeld en getest. Behalve een luchtwegverwijdende werking, hebben deze preparaten ook een ontstekingsremmende werking. Derhalve zijn ze veelbelovend.




terug