Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
dr. F.H. Krouwels
 
In samenwerking met :  



lettergrootte: A  A  A
Het jonge kind met astma

Astma is de meest voorkomende chronische kinderziekte en het percentage kinderen met astma neemt alleen maar toe. De manier waarop het zich manifesteert kan sterk wisselen, waardoor astma op kinderleeftijd waarschijnlijk nog steeds te weinig wordt herkend.

Zuigeling en peuter
Tot de leeftijd van 4 of 5 jaar heeft circa 40% van alle kinderen perioden met piepende ademhaling ('wheezing'). Dat kan een uiting zijn van astma, maar er zijn ook andere verklaringen voor te vinden. Het kan te maken hebben met relatief kleine longen of luchtwegen, blootstelling aan sigarettenrook thuis en luchtweginfecties door virussen. Bij deze kinderen verdwijnen de symptomen meestal. Kinderen met een hoog IgE en een astmatische moeder hebben de grootste kans om later astma te ontwikkelen. Ook vroege blootstelling aan potentiële allergenen verhoogt de kans op het ontwikkelen van allergie en astma. Dat betekent dat sanering en het vermijden van contact met allergenen ook een belangrijke rol spelen bij het voorkómen van astma.

Kinderleeftijd en puberteit
Klachten op kinderleeftijd zijn vooral: piepen, kortademigheid, druk op de borst en chronisch hoesten. Vooral het hoesten is vaak het enige symptoom van astma. Bronchiale overgevoeligheid speelt op kinderleeftijd een belangrijke rol: klachten kunnen worden uitgelokt door mist, koude en rook. Ook spanning, opwinding, lachen en huilen kunnen de klachten verergeren. Een veelgehoorde klacht is inspanningsastma: bij sport, vooral explosieve bij krachtsinspanningen, kunnen kinderen fors gaan piepen. Om dat te voorkomen, beperken veel kinderen deze inspanning, waardoor het astma belangrijke sociale gevolgen kan hebben.

Behandeling
In grote lijnen is de behandeling van kinderen met astma niet anders dan die van volwassenen. De basis is vermindering van de chronische ontsteking en luchtwegverwijding met b-agonisten.
Volgens stap 1 van het normale behandelplan kunnen veel kinderen uitkomen met af en toe een pufje salbutamol of terbutaline als ze benauwd zijn. Eventueel kan dat worden genomen vóór te verwachten klachten, bijvoorbeeld voor het sporten.
Bij kinderen met frequentere of ernstigere klachten kan de chronische ontsteking in de luchtwegen in eerste instantie worden behandeld met cromoglycaat of nedocromil. Maar de laatste jaren wordt er meestal meteen gestart met een lage dosis inhalatiesteroïden. Inhalatiesteroïden blijken ook bij kinderen bijzonder effectief in het verbeteren van de klachten en de longfunctie. Bijwerkingen, zoals groeivertraging en bijniersuppressie, zijn bij de gebruikelijke doseringen gelukkig zeldzaam. Ook van montelukast zijn goede resultaten bekend. Dit geldt voor montelukast als enige behandeling bij inspanningsastma, maar ook als het toegevoegd wordt aan een lage dosis inhalatiesteroïden.
Vooral bij kinderen moeten, naast de effecten op het dagelijks leven, de langetermijneffecten in het oog gehouden worden. Mensen met een ernstige vorm van astma lopen het risico om na jaren een onomkeerbare beschadiging van de luchtwegen op te lopen, als gevolg van de chronische ontsteking. Enkele langdurende onderzoeken laten zien dat kinderen die veel klachten en ernstige bronchiale overgevoeligheid hebben, later de meeste kans hebben op een ernstige vorm van astma. Inhalatiesteroïden verminderen de bronchiale overgevoeligheid. Langzamerhand komen er ook onderzoeken die laten zien dat deze medicatie inderdaad ook de blijvende beschadigingen in de luchtwegen kan verminderen. Dat is een belangrijke reden om ook bij kinderen deze medicijnen langdurig voor te schrijven.



terug verder