Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Drs. Rob Rodrigues Pereira
 
In samenwerking met :  



lettergrootte: A  A  A
Komt ADHD meer voor bij andere aandoeningen?

In een aantal situaties is de kans dat uw kind ADHD-symptomen heeft, vergroot, zoals bij te vroege geboorte en een (veel) te laag geboortegewicht. Maar ook bij de (zelden) voorkomende loodvergiftiging kunnen zich ADHD-verschijnselen voordoen. Bij problemen in het gezin moet verder ook altijd overwogen worden of de ADHD-verschijnselen mogelijk het gevolg zijn van kindermishandeling (kan ook de combinatie zijn van een temperamentvol kind en een ouder met ADHD).
ADHD komt vaker voor bij kinderen die een ontwikkelingsachterstand hebben waarvan we de oorzaak niet kennen. Daarnaast is er een aantal relatief zeldzame ziekten of aandoeningen met een bekende oorzaak (vaak een aantoonbare afwijking van de chromosomen) waarbij ADHD voorkomt. Kennelijk veroorzaken deze ziekten of aandoeningen bij uw kind niet alleen de daarbijbehorende verschijnselen, maar vaak ook de voor ADHD verantwoordelijke beschadiging van de hersenfunctie. Vroeger werd minder aandacht aan, wat artsen noemen, 'begeleidend ADHD' besteed, maar juist als uw kind al iets heeft, moet u zo goed mogelijk gebruik kunnen maken van alle beschikbare behandelmogelijkheden. Medicatie kan voor uw kind van groot belang zijn.

Hogere frequentie
ADHD komt in een hogere frequentie voor bij de onderstaande aandoeningen.

Shprintzen syndroom
Bij het Shprintzen-syndroom of VCF (Velo Cardio Faciaal syndroom) hebben we te maken met kinderen waar soms niets aan te zien is, maar die soms ook een bijzonder gezicht hebben. Lijdt uw kind aan dit syndroom, dan heeft het problemen met nasale spraak (door de neus praten) of een open verhemelte, vaak met een hartruis, soms met achterstand in ontwikkeling. Dertig procent van deze kinderen heeft ook ADHD.

Prader Willi syndroom
Het Prader Willi syndroom is een chromosomenafwijking die gepaard gaat met achterstand in ontwikkeling. In het begin van het leven is uw kind slap en eet het slecht, later wordt het dik door te veel eten. Sommige kinderen hebben gedragsproblemen.

Williams syndroom
Bij dit syndroom heeft uw kind een achterstand in ontwikkeling met een wisselend profiel van sterke en zwakke kanten. Andere kenmerken zijn een speciaal gezicht met dikke lippen, een hartgebrek en muzikaal gevoel. Vaak is uw kind hypersociaal en enthousiast.

Sotos syndroom
Kinderen met het Sotos syndroom hebben een reuzengroei in het begin van het leven, ze hebben een leer- en ontwikkelingsachterstand en soms gedragsproblemen zoals ADHD en agressie, en ze zijn sociaal geremd.

Smith Magenis syndroom
Bij deze aandoening loopt uw kind achter in zijn ontwikkeling en kan het gedragsproblemen, slaapproblemen, agressie, stereotype bewegingen en hyperactiviteit vertonen. Uw kind is klein, heeft korte vingers en heeft een typisch gelaat.

XYY syndroom
Kinderen met het XYY syndroom hebben twee Y-chromosomen (dus één te veel voor een jongen). Meestal ziet uw kind er normaal uit, soms ontwikkelt het zich langzamer dan normaal. De chromosomenafwijking wordt vaak per toeval gevonden, bijvoorbeeld bij controle in de zwangerschap.

Ziekte van Recklinghausen
Bij de ziekte van Recklinghausen komen op het lichaam van uw kind 'koffie met melk'-bruine vlekken voor. Verder kan er een scala aan afwijkingen ontstaan waaronder ADHD-symptomen.

Dandy-walker syndroom en syndroom van Marfan
Het Dandy-walker syndroom en het syndroom van Marfan gaan ook gepaard met gedragsproblemen die doen denken aan ADHD.

Dystrofia myotonica
Dystrofia myotonica is een spierziekte waarbij uw kind zich wat traag kan ontwikkelen, slap is en een mimiekloos 'ongeïnteresseerd' gelaat kan hebben. Soms heeft het ook last van kramp in de vingers.

Overige aandoeningen
ADHD kan ook in verhoogde frequentie voorkomen bij aandoeningen zoals trisomie 21 (Syndroom van Down), het Turner syndroom (45 XO chromosomen, bij de geboorte dikke voet en handruggen, later kleine meisjes met huidplooi aan zijkanten van de nek, meestal onvruchtbaar), ziekte van Perthes (heupafwijking, mogelijk is het drukke gedrag een extra risicofactor).

Alcohol, infecties, ongelukken
Kinderen met FAS ofwel Foetaal Alcohol Syndroom hebben vaak een ontwikkelingsachterstand en een apart gezicht waar bij de smalle bovenlip het meest opvalt. Zij zijn aangedaan omdat hun moeder in de zwangerschap veel alcohol heeft gedronken. Dit kan overigens een signaal zijn om te kijken naar ADHD-verschijnselen bij de moeder (verslaving komt meer voor bij ADHD'ers).
Door een ongeluk (whiplash) of door een hersenontsteking ontstaan er soms verschijnselen die doen denken aan ADHD. Deze zijn ook te behandelen met 'ADHD'-medicatie zoals methylfenidaat en melatonine (voor slaapproblemen).

Epilepsie
Als uw kind absences heeft, kan het gemakkelijk verward worden met kinderen die zitten weg te dromen in de klas. Goede informatie (eventueel observatie of een video-opname) is nodig om een goed onderscheid te maken tussen beide aandoeningen.
Bij korte absences is uw kind tijdens een bezigheid plotseling even afwezig en niet goed wekbaar. Het schrikt opeens wakker en weet niet wat er gebeurd is. Een EEG kan afwijkend zijn, maar dit hoeft niet. De behandeling geschiedt met anti-epileptica.
Een andere vorm van epilepsie kan gepaard gaan met aanvallen van gedragsverandering die ook zonder een duidelijke reden opkomen. Dit beeld kan lijken op impulsiviteit bij ADHD. Ook hierbij is een EEG het onderzoek van keuze. De behandeling vindt wederom met anti-epileptica plaats.

Andere aandoeningen, medicatie-effect
Soms kun je ook ongelukkige, toevallige combinaties hebben zoals ADHD en een spierziekte, ADHD en een bloederziekte, ADHD en een chronisch vermoeidheidssyndroom bij de moeder, enzovoort.
Ook bestaan er verschillende ziekten die, vaak tijdelijk, verschijnselen hebben die doen denken aan ADHD. We moeten dan denken aan medicijngebruik zoals de pufjes bij astma. Een overdosis kan onrust veroorzaken. Een te snel werkende schildklier veroorzaakt eveneens onrust, maar ook andere verschijnselen zoals een snelle pols, afvallen, diarree.
Een depressie bij uw kind kan motorische onrust en concentratiestoornissen veroorzaken. Als de diagnose niet is gesteld, zal blijken dat Ritalin niet leidt tot verbetering, maar eerder tot verslechtering van het beeld.
In zeer zeldzame gevallen kunnen acuut ontstane gedragsveranderingen de voorbode zijn van een hersentumor. Bij verdenking hierop wordt een MRI-scan aangevraagd. Uw kind heeft dan geen verschijnselen van ADHD in de voorgeschiedenis en de familieanamnese is negatief.

Andere overlappende beelden
Vaak is er al een scala aan andere al dan niet serieuze diagnoses bij het 'slachtoffer' gesteld. Hieronder volgen twee diagnoses die vaak worden gehoord.

Hoogbegaafd
Ongeveer 2,5% van de leerlingen op de basisschool is hoogbegaafd (IQ minstens 130, zeer gemotiveerd en creatief). Deze kinderen moeten door hun hoge intelligentie meer en uitdagender leerstof krijgen, die sneller wordt aangeboden. Zij hebben, net als leerlingen met andere leerproblemen, extra zorg nodig omdat zij niet in hun eigen tempo kunnen werken en op een te laag niveau worden aangesproken. Ze raken snel verveeld door gebrek aan uitdaging en kunnen daardoor gedragsproblemen gaan vertonen en zelfs gaan onderpresteren. Dit beeld kan lijken op ADHD!
Hoogbegaafde kinderen worden vaak pas laat herkend en worden vaak niet als probleemleerling gezien. Sinds 2002 komen zij in aanmerking voor extra zorg, het zijn zorgleerlingen. Er is vaak onvoldoende beleid op de school en ook geen verrijkt lesmateriaal. Afhankelijk van de resultaten en de sociaal-emotionele ontwikkeling kunnen deze kinderen een klas overslaan of met een aangepast programma in hun eigen klas blijven. Schoolbegeleidingsdiensten helpen bij dit beleid.

Nieuwetijdskind, hoog sensitief kind
Nieuwetijdskinderen passen niet goed in ons gewone schoolsysteem dat niet overeenstemt met hun interesses en persoonlijke kwaliteiten. Zij vallen hierdoor eerder dan andere kinderen in de categorie kinderen met leer- en gedragsmoeilijkheden.
Van HSK-kinderen wordt gezegd dat zij alles veel scherper zien, meer intuïtief aanvoelen, gevoeliger zijn en hierdoor last hebben van harde geluiden en onverwachte veranderingen. Deze kinderen zijn kwetsbaar en emotioneel. Het is geen stoornis, maar veeleer een eigenschap van het kind waar hij plezier of last van heeft. Sommige van deze 'eigenschappen' kunnen ook voorkomen bij ADHD of PDD.

Beelddenker
Beelddenkers zijn bovengemiddeld begaafde kinderen die toch niet kunnen meekomen in het reguliere onderwijs en in het alternatieve circuit soms worden gelabeld als beelddenker. Op zichzelf is hier niets op tegen zolang een andere, behandelbare aandoening als AD(H)D of dyslexie niet over het hoofd wordt gezien. Je zou het ook co-morbiditeit kunnen noemen. Is uw kind zo'n beelddenker, dan valt het in dezelfde categorie als de groep Nieuwetijdskinderen en HSK.

Hoogbegaafd
Ongeveer 2,5% van de leerlingen op de basisschool is hoogbegaafd (IQ minstens 130, zeer gemotiveerd en creatief). Deze kinderen moeten door hun hoge intelligentie meer en uitdagender leerstof krijgen, die sneller wordt aangeboden. Zij hebben, net als leerlingen met andere leerproblemen, extra zorg nodig omdat zij niet in hun eigen tempo kunnen werken en op een te laag niveau worden aangesproken. Ze raken snel verveeld door gebrek aan uitdaging en kunnen daardoor gedragsproblemen gaan vertonen en zelfs gaan onderpresteren. Dit beeld kan lijken op ADHD!
Hoogbegaafde kinderen worden vaak pas laat herkend en worden vaak niet als probleemleerling gezien. Sinds 2002 komen zij in aanmerking voor extra zorg, het zijn zorgleerlingen. Er is vaak onvoldoende beleid op de school en ook geen verrijkt lesmateriaal. Afhankelijk van de resultaten en de sociaal-emotionele ontwikkeling kunnen deze kinderen een klas overslaan of met een aangepast programma in hun eigen klas blijven. Schoolbegeleidingsdiensten helpen bij dit beleid.

Nieuwetijdskind, hoog sensitief kind
Nieuwetijdskinderen passen niet goed in ons gewone schoolsysteem dat niet overeenstemt met hun interesses en persoonlijke kwaliteiten. Zij vallen hierdoor eerder dan andere kinderen in de categorie kinderen met leer- en gedragsmoeilijkheden.
Van HSK-kinderen wordt gezegd dat zij alles veel scherper zien, meer intuïtief aanvoelen, gevoeliger zijn en hierdoor last hebben van harde geluiden en onverwachte veranderingen. Deze kinderen zijn kwetsbaar en emotioneel. Het is geen stoornis, maar veeleer een eigenschap van het kind waar hij plezier of last van heeft. Sommige van deze 'eigenschappen' kunnen ook voorkomen bij ADHD of PDD.

Beelddenker
Beelddenkers zijn bovengemiddeld begaafde kinderen die toch niet kunnen meekomen in het reguliere onderwijs en in het alternatieve circuit soms worden gelabeld als beelddenker. Op zichzelf is hier niets op tegen zolang een andere, behandelbare aandoening als AD(H)D of dyslexie niet over het hoofd wordt gezien. Je zou het ook co-morbiditeit kunnen noemen. Is uw kind zo'n beelddenker, dan valt het in dezelfde categorie als de groep Nieuwetijdskinderen en HSK.




terug verder




ADHD en nu

Auteur(s)
Rob Rodrigues Pereira

Prijs: € 19,95
ISBN: 9789021550404

ADHD en nu


Een duidelijk, informatief boek over de dagelijkse praktijk van ADHD. Van het de verschijnselen en oorzaken tot de behandeling.

Auteur(s) : Rob Rodrigues Pereira
Prijs : € 19,95
ISBN : 9789021550404