Hartelijke dank voor uw bijdrage


Trefwoorden
Spreekuur Thuis bevat een voortdurend groeiend woordenboek met de omschrijving van medische termen.


 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z   


Trefwoord Omschrijving Gerelateerde thema's
obesitasvetzucht of ernstig overgewicht, BMI >30 (zie daar)Eetstoornissen, Hart- en vaatproblemen, Prolaps 
objectieve tinnitusvorm van tinnitus waarbij de ‘externe’ geluidsbron zich in het lichaam bevindt, bijvoorbeeld een vernauwd bloedvat of het kaakgewrichtAlles over hoorproblemen 
obsessiedwanggedachte of ongewilde kwellende gedachte die men niet uit het hoofd kan zetten (zie Dwanggedachten)Dwangstoornissen 
obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis persoonlijkheidsstoornis uit cluster C met als centrale kenmerk overmatige aandacht voor orde, perfectie en controle en een gebrek aan soepelheid Persoonlijkheidsstoornis en nu 
obsessief-compulsieve stoornis (OCS)andere term voor dwangstoornisEetstoornissen 
obstipatieweinig frequente, moeizame, vaak harde ontlastingEetstoornissen, Eetstoornissen, Chronische pijn, Manisch depressief en nu, Prolaps, Eierstokkanker 
ObstructieVerstopping, de passage is belemmerd. 
obstructieblaas blaas waarbinnen de urine niet goed meer kan aflopen naar buiten toe via de plasbuis omdat bijvoorbeeld de prostaat in de weg zit  
Occipitaal kwabHet achterste deel van de grote hersenen.Vaatlijden 
OccipitaalkwabAchterhoofdskwab, het aan de achterkant gelegen deel van de grote hersenen, onder meer van belang voor de verwerking van de informatie die ons via de ogen bereikt.Vaatlijden 
Occlusie-effectVerschijnsel dat men de eigen stem 'anders' hoort wanneer de gehoorgangen zijn afgesloten.Manisch-depressieve stoornis, Multiple Sclerose 
occlusieve vaatziekten vaatziekten die het gevolg zijn van gedeeltelijke of volledige verstopping van de slagadersHart- en vaatproblemen 
OCDObsessive compulsive disorder, Engelse term voor dwangstoornisADHD, Dwangstoornissen 
OCSObsessief-complusieve stoornis, dwangstoornis: het herhaald en storend optreden van ongewilde gedachten (obsessies: zie dwanggedachten) en/of het verrichten van ongewilde handelingen (compulsies: zie dwanghandelingen).Dwangstoornissen 
octaafachtste toontrap, van de grondtoon af gerekend; interval van acht tonen van de diatonische toonladder (bijv. van f tot f)Tinnitus 
ODDOppositional Defiant Disorder: oppositionele gedragsstoornis.ADHD 
oedeemvochtophoping Hypofyseziekten, Nierziekten, Allergie bij kinderen 
OesophagitisOnsteking van het slijmvlies van de slokdarm, de verbindingsbuis tussen de mond-keelholte en de maag. De meest voorkomende vorm van oesophagitis is reflux-oesophagitis. Hierbij ontstaat de ontsteking als gevolg van vanuit de maag in de slokdarm terugkomenMaagklachten 
OesophagogastroduodenoscopieOnderzoek waarbij het inwendige van de slokdarm, de maag en de twaalfvingerige darm bekeken wordt. Tegenwoordig worden hier flexibele kijkers voor gebruikt. 
OesophagogastroscopieOnderzoek waarbij het inwendige van de maag bekeken wordt. Tegenwoordig worden hier flexibele kijkers voor gebruikt. Bij dit onderzoek wordt eigenlijk altijd ook de slokdarm en de twaalfvingerige darm bekeken. Men noemt het onderzoek daarom ook wel oesophMaagklachten, Astma, Eetstoornissen 
OesophagusMedische naam voor de slokdarm, de buisvormige verbinding tussen de mond-keelholte en de maag. 
oestradioleen van de oestrogenenHypofyseziekten, Anticonceptie 
oestrogeenvrouwelijk geslachtshormoonPremenstrueel syndroom (PMS), Anticonceptie, Eierstokkanker 
Oestrogene hormonenVrouwelijke hormonen die in de eierstok worden gemaakt maar ook als medicijn synthetisch worden nagemaakt. 
Oestrogenen, natuurlijkeTerm die gebruikt wordt voor geneesmiddelen met veelal kunstmatige bereide oestrogenen die identiek zijn aan de in de eierstokken gemaakte oestrogene hormonen. 
Oestrogenen, synthetischeTerm die gebruikt wordt voor preparaten met synthetische (fabrieksmatig gemaakte) oestrogenen die chemisch gezien niet identiek zijn aan de in de eierstokken gemaakte oestrogene hormonen, maar wel ongeveer dezelfde werking hebben. 
Off-periode periode waarin iemand niet goed kan bewegen en/of beeft Parkinson en nu 
OftalmometerPrecisie-instrument waarmee de kromming van het hoornvlies van het oog opgemeten kan worden.Osteoporose 
OGTTorale glucose tolerantietestHypofyseziekten 
OlfactorischLetterlijk: de reuk betreffende. Wordt gebruikt in combinatie met een ander begrip om aan te geven dat het met de reuk te maken heeft. Zo wordt met de nervus olfactorius de reukzenuw bedoeld.Schizofrenie 
Oligoclonale antistoffenAntistoffen afkomstig van een gering aantal antistofmakende cellen. Ze worden als losliggende bandjes gezien op het testpapier bij het onderzoek van eiwitten (= elektroforese). Oligoclonale antistoffen worden gezien in het hersenvocht (= liquor) van MS-paMultiple Sclerose 
OligomenorroeMenstruatiecyclus die regelmatig langer dan 35 dagen (5 weken) duurt. 
oligomenorroeabnormaal lage frequentie van menstruaties Hypofyseziekten 
omentumvetschort in buikEierstokkanker 
OmloopOntsteking van de nagelriem. 
On-OffVerschijnsel bij de ziekte van Parkinson, waarbij bewegen op bepaalde momenten duidelijk beter ('on') gaat en op andere momenten nauwelijks of niet mogelijk is ('off'), en waarbij deze momenten elkaar plotseling kunnen afwisselen. Kan vooral optreden na lParkinson en nu 
OncoloogEen arts die gespecialiseerd is in de behandeling van kanker. Een radiotherapeutisch oncoloog maakt gebruik van radiotherapie. Een medisch oncoloog maakt gebruik van chemotherapie. Een chirurgisch oncoloog is gespecialiseerd in het opereren van kankerpatiKanker en radiotherapie, Kanker en hormonale therapie, Kanker en chirurgie 
OnderhoudsbehandelingHet langdurig behandelen van een patiënt met een zo laag mogelijke dosering medicijnen.Schizofrenie 
OnderhoudsmedicatieMedicijnen die regelmatig gebruikt moeten worden om een gewenst peil te onderhouden, vaak om te voorkomen dat bepaalde klachten weer terugkeren.Allergie bij kinderen 
OnderwaterwegingNauwkeurige methode die men gebruikt om de hoeveelheid lichaamsvet van een mens te wegen. 
Onderzoek, neurologischOnderzoek naar het functioneren van het zenuwstelsel. 
onderzoek, urodynamischonderzoek naar het functioneren van de blaasjavascript:submitpage() 
OntlastingstomaEen kunstmatig (operatief) aangelegde uitgang van de darm in de buikwand (stoma), om ontlasting af te voeren wanneer dit niet meer via de normale afvoerweg (via de anus) kan gebeuren. De uit een ontlastingstoma of anus praeternaturalis komende ontlasting 
OntstekingscellenCellen die betrokken zijn bij een ontstekingsproces, zoals macrofagen, T-lymfocyten, mestcellen, eosinofiele cellen, granulocyten (witte bloedcellen) en bloedplaatjes.Astma, COPD 
OntstekingsfactorenEen grote en gevarieerde groep van boodschapperstofjes die een belangrijke rol spelen bij het ontstaan (of afremmen) van ontsteking. Voorbeelden zijn cytokinen, interleukinen, chemokinen.Astma, COPD 
OntstekingsremmersMedicijnen die de ontsteking remmen. Afhankelijk van het type ontsteking worden verschillende medicamenten voorgeschreven.Astma, COPD, Allergie bij kinderen 
ontwijkende persoonlijkheidsstoornis persoonlijkheidsstoornis uit cluster C met als centrale kenmerk een patroon van sociale geremdheid, een gevoel van minderwaardigheid en overgevoeligheid voor de kritiek van anderenPersoonlijkheidsstoornis en nu 
onveilige hechting de hechting aan ouders of verzorgers is niet goed tot stand gekomen; kinderen zijn angstig, klampen zich vast aan ouderfiguren of ondernemen juist geen poging meer om contact aan te gaan en zijn afwijzend als de ander contact zoektPersoonlijkheidsstoornis en nu 
Onverzadigd vetVloeibaar vet of olie. Goed en gemakkelijk afbreekbaar soort vet.Cholesterol 
OnychomycoseMedische naam voor een schimmelinfectie van de nagel.Astma 
Oog, optisch systeem van hetHet lenzenstelsel (hoornvlies, voorste oogkamer, ooglens, glasachtig lichaam) en het netvlies. Samen brengen ze een scherp beeld tot stand. Te vergelijken met de lenzen en de lichtgevoelige film op en in een fototoestel. Bij contactlenzen speelt ook de tr 
OogbindvliesBindvlies, het slijmvlies dat de binnenzijde van oogleden en de voorkant van het oogwit bedekt. 
OogcorrectieVerbetering van de werking van het oog via bril of contactlens. 
OogdrukDe druk binnen in de oogbol. 
OogkamerDe met vocht gevulde ruimte tussen het hoornvlies en de ooglens. Het oog kent een voorste (tussen hoornvlies en ooglens) en een achterste oogkamer (tussen regenboogkamer en ooglens). 
OoglensInwendige lens die voor een belangrijk deel verantwoordelijk is voor de optische sterkte van het oog. De lens kan van sterkte veranderen (accommoderen) zodat het oog zich op verschillende afstanden kan scherpstellen. 
OogrokVlies dat over de oogbol ligt. Er zijn drie oogrokken: de buitenste harde oogrok (sclera), het middelste vaatvlies (choroidea) en het aan de binnenzijde gelegen netvlies (retina). 
OogspierenSpieren die lopen vanaf de buitenzijde van de oogbol tot het bot achterin de oogkas. Elk oog heeft 6 oogspieren die in staat zijn het oog elke gewenste richting of stand te geven. 
OorhangerBanaanvormig hoortoestel dat achter de oorschelp wordt gedragen.Oorsuizen 
oorsmeervettige stof, afkomstig van de smeer- en talgkliertjes in de uitwendige gehoorgang; kan zich ophopen tot een prop Tinnitus 
OorstukOnderdeel van een hoortoestel dat in de opening van de gehoorgang wordt gestopt en waardoor de geluidstrilling in de gehoorgang wordt geleid.Oorsuizen 
Operatie, malabsorptieveOperatie waarbij een bypass (een soort ‘kortsluiting’) in het bovenste deel van het maagdarmkanaal wordt aangelegd waardoor er minder voedsel kan worden opgenomen. Zie ook Bariatrische chirurgie. 
Operatie, restrictieveBij deze operatie wordt de maaginhoud zodanig verkleind dat men veel minder grote maaltijden kan eten. Zie ook Bariatrische chirurgie. 
Operatieve pijnPijn die ontstaat bij een chirurgische ingreep.Chronische pijn 
OphtalmopathieTypische oogafwijkingen (in dit geval wordt bedoeld de oogverschijnselen die bij de ziekte van Graves voorkomen).Schildklierafwijkingen 
OpiaatreceptorenReceptoren (ontvangers) van zowel door het lichaam aangemaakte als van buitenaf toegediende opiaten. De meest bekende opiaatreceptoren zijn de mu-, kappa-, delta- en sigmareceptoren.Chronische pijn 
OpiaatrotatieVerandering van opiaatsoort. Bij onvoldoende werking of het optreden van ernstige bijwerkingen bij gebruik van het ene opiaat, kan een ander opiaat worden voorgeschreven dat mogelijk voor het individu een betere uitkomst geeft. 
OpiatenStoffen die het lichaam zelf kan aanmaken, die in een enigszins andere vorm ook in de natuur voorkomen (papavers) of die synthetisch gemaakt kunnen worden. Een van de werkingsmechanismen is het verminderen van pijn.Chronische pijn 
opioïdenpijnstilles uit de groep van de morfine- en morfineachtigenEierstokkanker 
OpperhuidBovenste huidlaag, bestaande uit hoornlaag en kiemlaag. 
OpportunistOrganisme dat alleen onder bepaalde omstandigheden kans ziet om een ander organisme ziek te maken, bijvoorbeeld bepaalde schimmelziekten bij mensen met een sterk verminderde weerstand zoals bij AIDS. 
OpticienGediplomeerde aanpasser en leverancier van brillen. 
OptimaalZo goed of zo veel mogelijk: het kan niet beter of hoger of meer in de gegeven omstandigheden. 
optischwat het gezichtsvermogen of het zien betreftHypofyseziekten 
Optisch systeem van het oogHet lenzenstelsel (hoornvlies, voorste oogkamer, ooglens, glasachtig lichaam) en het netvlies. Samen brengen ze een scherp beeld tot stand. Te vergelijken met de lenzen en de lichtgevoelige film op en in een fototoestel. Bij contactlenzen speelt ook de tr 
Optische werkingDe werking waarmee lichtstralen worden gebroken en in een bepaalde richting worden geleid. 
OptometristEen oogmeetkundige, iemand die vooral onderzoekt wat de oorzaak van het slecht-zien is. 
OptotypenDe symbolen op een testkaart (visuskaart) om de gezichtsscherpte te bepalen. Dit kunnen bijvoorbeeld letters van het alfabet, cirkels met een kleine inkeping of plaatjes voor kinderen zijn, elk in verschillende grootte. 
opvliegerbloedaandrang naar het hoofd, met plotselinge hitte en transpiratie, bij vrouwen in de overgangPremenstrueel syndroom (PMS) 
Opwinding, motorischToestand waarbij de patiënt voortdurend in beweging is. 
oraalletterlijk: de mond betreffende. Wordt gebruikt in combinatie met een ander begrip om aan te geven dat het met de mond te maken heeft. Zo wordt met een orale toediening van een medicijn aangegeven dat het medicijn via de mond toegediend moet wordenPremenstrueel syndroom (PMS), Allergie bij kinderen 
OrbitaOogholte of oogkas in de schedel, gevormd door de schedelbeenderen. 
Organisch psychosyndroomEen ziekte met psychiatrische (vaak psychotische) kenmerken ten gevolge van een lichamelijke aandoening (zoals een hersentumor of vergiftiging met drugs). 
Organische depressieOude benaming voor 'depressie door een lichamelijke aandoening'.Depressie 
Organische stofStof waaruit de planten en dieren zijn samengesteld, bijvoorbeeld zetmeel, eiwitten en vet. 
OrgasmeHet klaarkomen, de zaadlozing.Erectieproblemen 
orgasme klaarkomen, zaadlozing 
OrgasmestoornisHet uitblijven of het versneld voorkomen van de zaadlozing.Erectieproblemen 
orgasmestoornis uitblijven of versneld voorkomen van de zaadlozing  
OrthokeratologieHet afplatten van het hoornvlies door toepassingen van contactlenzen, een methode die door sommige contactlensspecialisten in speciale gevallen wordt toegepast. Volgens een bepaald schema worden de lenzen stapsgewijs in vorm en sterkte aangepast, zodat he 
Orthomoleculaire geneeswijzeDeze zou door het geven van extra hoge vitaminedoseringen tot verbeteringen leiden.ADHD 
orthostase ernstige daling van de bloeddruk na zitten of staan Parkinson en nu 
Orthosympathisch zenuwstelselDeel van het autonome zenuwstelsel dat vooral regulerend en stimulerend werkt op activiteit en prestatie (capaciteit hart, longen en verbranding neemt toe), een bloedsuikerverhogend effect heeft en de hersenactiviteit stimuleert. Het remt gedeeltelijk de 
os pubisschaambeen Anticonceptie 
os sphenoidalewiggebeen; een van de botten van het aangezichtsskelet waar het Turks zadel deel van uitmaaktHypofyseziekten 
Osmotische laxantiaLaxeermiddelen die werken door middel van aantrekking van vocht, waardoor de ontlasting minder hard wordt. 
OsteoblastenBotcellen die nieuw botweefsel aanmaken.Osteoporose 
OsteoclastenBotcellen die verouderd botweefsel afbreken.Osteoporose 
OsteomyelitisOntsteking van het beenmerg.Chronische pijn 
OsteopathieAlternatieve geneeswijze, die alle ziekten vanuit orthopedisch standpunt beziet. Gebaseerd op de theorie dat het lichaam onder normale omstandigheden en bij goede voeding zelf genezende stoffen aanmaakt tegen ziekte.ADHD 
OsteopenieVoorstadium van osteoporose. Er is op een röntgenfoto of een scan al wel een afname van de hoeveelheid botmassa te zien. Maar de sterkte van het bot is echter nog niet zodanig aangetast, dat er al bij normale belasting een breuk zal optreden.Osteoporose, Hypofyseziekten 
OsteoporoseLetterlijk: broze botten. Gebrek aan kalkdepot in de botten, waardoor brosheid van het bot ontstaat. Het verdwijnen van de harde beenzelfstandigheid waardoor de mergholte groter wordt.Chronische pijn, Osteoporose, Osteoporose 
osteoporosebotontkalking (ernstiger vorm van osteopenie)Hypofyseziekten, Anticonceptie 
otitisoorontsteking Tinnitus 
otitis mediamiddenoorontstekingTinnitus 
otoplastiekgehoorbeschermer, oordopje; ook: operatieve correctie van de oorschelp (bijvoorbeeld van flaporen)Tinnitus 
otoscleroseaandoening van het slakkenhuis door aantasting en verharding (sclerose) van het rotsbeen (waarin het binnenoor ligt); de stijgbeugel kan ook vergroeid rakenTinnitus, Alles over hoorproblemen 
ototoxischgiftig voor het binnenoorTinnitus, Alles over hoorproblemen 
OuderdomsslechthorendheidEen geleidelijk ontstane vorm van slechthorendheid die zich op den duur bij vrijwel alle oudere personen voordoet. 
Ouderdomsverziendheid:Verlies van accommodatievermogen door (betrekkelijke) ouderdom. Voorwerpen dichtbij kunnen niet meer scherp worden waargenomen, omdat de stugger wordende ooglens zich niet goed laat krommen. Het zicht in de verte blijft goed. 
ovaal vensterverbinding tussen midden- en binnenoor; opening tussen trommelholte en voorhof van het binnenoor, afgesloten door de stijgbeugelplaatTinnitus, Alles over hoorproblemen 
Ovariële endometrioseEndometriose die aanwezig is in of op het ovarium.Endometriose 
ovariumeierstokEndometriose, Eierstokkanker 
ovariumcarcinoomeierstokkankerEierstokkanker 
overgang(periode vóór de) menopauzePremenstrueel syndroom (PMS) 
overlevingsbesluitenbesluiten die kinderen vaak in hun jeugd al nemen op basis van negatieve ervaringen: verwaarlozing, mishandeling, seksueel, fysiek of psychologisch misbruik. Op dat moment is dat besluit in de ogen van het kind het beste om te kunnen overleven in deze omstandigheden; op latere leeftijd kan het besluit echter averechts gaan werkenPersoonlijkheidsstoornis en nu 
OverloopblaasEen volle urineblaas die zich niet op een normale manier via de plasbuis kan legen, maar als het ware 'overloopt'. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van bepaalde medicijnen (als ongewenste bijwerking) en bij mannen veroorzaakt worden door een prostaatv 
OverloopincontinentieVrijwel continu druppelsgewijs urineverlies als gevolg van een volle urineblaas (overloopblaas) die zich niet op een normale manier via de plasbuis kan legen, maar als het ware 'overloopt'. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van bepaalde medicijnen (als 
OversterfteHet verschil tussen het aantal mensen van een bepaalde leeftijd of bepaalde groep dat overlijdt als gevolg van een bepaalde aandoening en de gemiddelde levensverwachting van die groep mensen. 
ovulatieeisprong, vrijkomen van een rijpe eicel uit de eierstokPremenstrueel syndroom (PMS), Endometriose, Anticonceptie 
OvuleZetpil voor gebruik in de vagina, meestal toegepast bij de behandeling van vaginale infecties of (ovule met een zaaddodendmiddel) ter voorkoming van zwangerschap. 
Oxidatieve stressHet in de longen ontstaan van zeer reactieve stoffen (die de long beschadigen) door processen waarbij zuurstof is betrokken. In sommige situaties, zoals bij COPD, is er een overmaat aan deze stoffen waardoor schade ontstaat.Astma, COPD 
OxygenatieVerzadiging met zuurstof.Kanker en radiotherapie 
oxytocinehormoon van de hypofyseachterkwab Hypofyseziekten