Hartelijke dank voor uw bijdrage


Trefwoorden
Spreekuur Thuis bevat een voortdurend groeiend woordenboek met de omschrijving van medische termen.


 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z   


Trefwoord Omschrijving Gerelateerde thema's
LabyrintHet met vloeistof gevulde kanalensysteem in het rotsbeen in de schedel, bestaande uit het slakkenhuis (gehoorzintuig) en de drie halfcirkelvormige kanalen (evenwichtsorgaan). 
LactoseMelksuiker, aanwezig in melk- en melkproducten.Allergie bij kinderen 
Lactose-intolerantieEen stoornis in de vertering van lactose, meestal veroorzaakt door een tekort aan het lactosesplitsend enzym lactase. Hierdoor worden melk- en melkproducten niet goed verdragen, waardoor klachten over diarree ontstaan. 
Lage rugpijn, chronischePijn onder in de rug die langer duurt dan 4 tot 6 weken.Chronische pijn 
Langerhans-celbepaalde soort histiocyt Hypofyseziekten 
LangetermijngeheugenDeel van het geheugen waarin informatie wordt bewaard die enige maanden tot vele jaren geleden is verworven. 
laparoscopieoperatie waarbij de buik niet wordt opengemaakt maar via een paar gaatjes in de buik een camera en instrumenten in de buik worden gebracht, waarmee de operatie uitgevoerd kan wordenVaatlijden, Endometriose, Anticonceptie, Prolaps, Eierstokkanker 
laparotomieBuikoperatie. Bij deze operatie wordt een snede in de buik gemaakt en wordt de buik geopend. Deze snede wordt of in de dwarse richting gemaakt, net boven de schaamharen (bikinisnede) of in de lengterichting (mediane snede), beginnend net boven de schaamharen en lopend tot aan de navel (in zeldzame gevallen tot voorbij de navel). Hierna wordt de buik verder in lagen geopend. Na het openen van de buik kan er gemakkelijk toegang tot de organen worden verkregen.Endometriose, Eierstokkanker 
LaserZeer sterk geconcentreerde evenwijdige lichtbundel van een gelijke golflengte, die op een bepaalde plaats gericht kan worden en ter plekke een grote hitte opwekt. 
Late stralingseffectenStralingseffecten die lange tijd na een bestraling aantoonbaar worden.Kanker en radiotherapie 
Latent scheelzienDe neiging van een oog om niet evenwijdig aan het andere oog gericht te blijven, maar zodra er niet bewust meer naar iets gegeken wordt weer naar een bepaalde kant af te dwalen. Dit wordt ook wel forie genoemd. Wanneer het oog naar buiten toe afdwaalt spr 
LateraalLetterlijk: zijdelings of naar opzij. Gebruikt in combinatie met een ander begrip om aan te geven dat dit zich aan de zijkant van iets bevindt of zich naar opzij beweegt. 
LateralisatieHet niet in het midden in het hoofd (zoals normaal het geval is), maar slechts in één van beide oren horen van de toon van een boven op het hoofd geplaatste aangeslagen stemvork (= de proef van Weber). 
Latero-Letterlijk: zijdelings of naar opzij. Gebruikt in woordverbindingen met de betekenis van opzij. 
Laurence-Moon-Bardet-Biedl, syndroom vanzeldzaam syndroom met onder andere hypogonadismeHypofyseziekten 
lawaaislechthorendheidbeschadiging van het gehoor door lawaaiAlles over hoorproblemen 
LaxeermiddelenMiddelen die de ontlasting of stoelgang bevorderen.Eetstoornissen 
LDLlow density lipoprotein, lage-dichtheid-lipoproteïne, transporteur van cholesterol, ook wel ‘slecht cholesterol’ genoemdCholesterol, Hart- en vaatproblemen, Cholesterol anno nu 
LDL-cholesterolLow Density Lipoproteïne-Cholesterol: cholesterol dat voor transport door het bloed gekoppeld is aan LDL; dit type cholesterol geeft met name aanleiidng tot atherosclerose.Cholesterol, Cholesterol anno nu 
LDL-receptorEiwit op de membraan van verschillende cellen (vooral in de lever) dat apo-B en apo-E bevattende lipoproteïnen kan binden en vanuit het bloed de cel insluist. Een tekort aan LDL-receptoren, zoals bij bepaalde vormen van erfelijke cholesterolaandoeningen,Cholesterol, Cholesterol anno nu 
LederhuidOnder de opperhuid gelegen huidlaag, waarin zich onder andere de zweetklieren, de haarwortels en de talgklieren bevinden.Osteoporose 
leefregelsadviezen die de patiënt krijgt na een operatie om ervoor te zorgen dat het steunweefsel en de wond goed kunnen genezenProlaps 
Leertheorieverklaringsmodel in de psychologie dat ervan uitgaat dat het gedrag en de manier van denken van mensen zijn aangeleerdDwangstoornissen 
LeesadditieLeestoeslag. Toevoeging aan de verte-correctie in een brillenglas om aan mensen met ouderdomsverziendheid het lezen mogelijk te maken. De bekendste leesadditie is het in een brillenglas ingeslepen 'maantje'. 
Lens cristallinaMedische naam voor de ooglens. 
LenzensysteemDe delen van het oog met een lichtbrekende werking. Dit zijn achtereenvolgens het laagje traanvocht, het hoornvlies, de ooglens, het kamerwater van het oog en het glasvocht (zie ook Optisch systeem van het oog). 
leukoauriose afwijkingen in de dichtheid van de witte stof 
leukocyten witte bloedcellen, ontstekingscellen Nierziekten, Eierstokkanker 
leukopenietekort aan witte bloedcellenEierstokkanker 
leukorroewitte vloed uit de vaginaAnticonceptie 
levator ani grote bekkenbodemspierProlaps 
levercirroseeindstadium van leverziekte met sterke verbindweefseling van de leverHypofyseziekten 
levodopaStof waaruit in bepaalde delen van het zenuwstelsel de neurotransmitter dopamine wordt gemaakt, en die als medicijn, eventueel in combinatie met andere stoffen, bij de ziekte van Parkinson wordt voorgeschreven.Parkinson en nu 
LevonorgestrelEen kunstmatig gemaakt progesteron dat door het Mirenaspiraal afgegeven wordt. Het is ook aanwezig in sommige anticonceptiepillen.Endometriose 
Lewy-lichaampjes neerslag van eiwitten in de hersenenParkinson en nu 
LGFLeerling Gebonden Financiering (rugzakje): Geld dat samen met de school gebruikt kan worden voor extra hulp, begeleiding of voorzieningen voor kinderen met een handicap op school.ADHD 
LHluteïniserend hormoon, een in de hypofyse (hersenaanhangsel) gevormd hormoon, dat de rijpe follikel in de eierstok stimuleert tot een eisprong 
LH luteïniserend hormoonHypofyseziekten 
LHRHLuteïniserend hormoon releasing hormoon (luteïniserend hormoon vrijmakend hormoon), een door de hypothalamus (een gebied aan de onderkant van de hersenen) afgegeven boodschaphormoon, dat de hypofyse stimuleert tot het afgeven van luteïniserend hormoon. 
LibidoDe seksuele lust (zin in seks).Erectieproblemen 
libidointeresse en zin in seks Hypofyseziekten, Plas- en erectieproblemen 
libido seksuele lust (zin in seks)  
LibidostoornisEen hinderlijke stoornis in de lust in seks.Erectieproblemen 
libidostoornis hinderlijke stoornis in de lust in seksPlas- en erectieproblemen 
libidoverliesgeen zin meer hebben in of geen plezier kunnen beleven aan seksDepressie, Anticonceptie 
LichaamsplethysmograafEen longfunctie apparaat waarbij bij een persoon in een kleine, afgesloten ruimte de totale longinhoud en eventueel de weerstand van de luchtwegen kan worden gemeten.Astma, COPD 
lichen sclerosusontstekingsziekte van de huid, voornamelijk op de geslachtsdelen. Kan gepaard gaan met pijn en jeuk. De witte vlekken die kunnen ontstaan, worden vaak verward met vitiligo Vitiligo 
LichttherapieToepassing van verlichtingstechnieken om depressieve klachten te verminderen. 
Life eventEngelse term voor een ingrijpende gebeurtenis in iemands leven, die het geestelijk evenwicht kan verstoren. Kan zowel in positieve als in negatieve zin worden gebruikt: de geboorte van een baby, een huwelijk, een ernstig auto-ongeluk of het meemaken van e 
LigatuurDraad waarmee een bloedvat wordt dichtgeknoopt; wordt ook wel onderbinding genoemd.Kanker en chirurgie 
lijmooringedikte, lijmachtige vloeistof in middenoor als gevolg van langer bestaande onderdruk door slechte doorluchting van de buis van EustachiusTinnitus 
Limbisch systeemRegelcentrum in de hersenen dat informatie vanuit al onze zintuigen krijgt en verwerkt en verder betrokken is bij geheugen, gedrag en emoties. 
LimbusGrens of rand waar het hoornvlies over gaat in het oogwit (sclera). 
Lineaire versnellerEen apparaat dat hoogenergetische straling opwekt door elektronen langs een rechte baan (lineair) te versnellen.Kanker en radiotherapie 
LinkageHet verschijnsel dat twee of meer erffactoren (genen) generaties lang als vaste combinatie van ouder naar kind worden doorgegeven en zich dus kennelijk dicht bij elkaar op eenzelfde chromosoom bevinden. Daardoor is het in principe mogelijk genetische kaarManisch-depressieve stoornis 
LipaseEen vetsplitsend enzym dat zich in het darmsap bevindt. 
LipidenVerzamelnaam voor vetachtige stoffen.Cholesterol 
LipidenpolikliniekEen polikliniek die gespecialiseerd is in de diagnostiek en behandeling van mensen met een afwijkend lipidengehalte, bijvoorbeeld een te hoog cholesterolgehalte van het bloed.Cholesterol 
lipidenprofielVerzameling van de gehalten van alle soorten cholesterol en triglyceriden in het bloed.Cholesterol, Cholesterol anno nu 
LipoomGoedaardig vetgezwel.Schildklierafwijkingen 
Lipoproteïne(a)Lipoproteïne dat bestaat uit een LDL-deeltje met een groot extra eiwit eromheen. Dit is een zeer 'slecht' cholesterol, omdat het veel aderverkalking veroorzaakt.Cholesterol, Cholesterol anno nu 
Lipoproteïne, Very Low DensityEen van de drie typen lipoproteïnen (een koppeling tussen een vet en een eiwit) of transportdeeltjes voor vetten in het bloed. Dit type transportdeeltje vervoert voornamelijk triclyceriden van de lever naar het spier- en vetweefsel.Cholesterol, Cholesterol anno nu 
LiposuctieProcedure waarbij via een kleine incisie op bepaalde plaatsen van het lichaam vet wordt weggezogen. 
liquor cerebrospinalishersenvocht: de vloeistof die zich in de schedel en het ruggenmergkanaal in en rondom het centrale zenuwstelsel bevindtMultiple Sclerose 
LobusKwab.Schildklierafwijkingen 
Lobus pyramidalisEen soms aanwezige mediale streng omhoog vanuit de isthmus (restant van de ductus thyroglossus).Schildklierafwijkingen 
Locked-in-syndroomSyndroom dat kan ontstaan na een infarct in de hersenstam. De patiënt is volledig verlamd, alleen de ogen kunnen nog bewegen.Vaatlijden 
LogopedieBehandeling van spraakproblemen en onderricht in zuiver spreken, stemgebruik en ademtechniek. Logopedie houdt zich ook bezig met communicatie op andere manier dan het gesproken woord, bijvoorbeeld communicatie met plaatjes en met de behandeling van slikpr 
LokalisatorOok Simulator. Een apparaat waarmee bestralingsvelden worden bepaald. Het apparaat kan de bewegingen van een bestralingsapparaat nadoen (simuleren). Ook kunnen er (röntgen)foto’s mee worden gemaakt.Kanker en radiotherapie 
LOMSchool voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden.ADHD 
longembolielevensbedreigende situatie wanneer bloed­stolsel, meestal vanuit de benen, via het bloed naar de longen wordt gevoerd en daar vastloopt in de longvatenAstma, COPD, Hart- en vaatproblemen 
LongemfyseemZiektebeeld gekarakteriseerd door een abnormale, permanente vergroting van de luchthoudende ruimten aan het einde van de kleine, vertakte luchtwegen, gepaard gaand met vernietiging van de wanden van de longblaasjes.Astma, COPD 
Longvolume reductie chirurgieChirurgische ingreep verricht bij patiënten met ernstig emfyseem, waarbij minder goed funcionerende longonderdelen worden weggenomen, meestal beiderzijds; doel is een beter functioneren van de longen.Astma, COPD 
LongvolumereductiechirurgieChirurgische ingreep verricht bij patiënten met ernstig emfyseem, waarbij minder goed funcionerende longonderdelen worden weggenomen, meestal beiderzijds; doel is een beter functioneren van de longen. 
longziekten, Chronisch obstructieveEen verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem, longziekten die vaak tegelijkertijd voorkomen. Meestal wordt de afkorting van de engelse benaming COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) gebruikt.Astma, COPD 
Low Density LipoproteïneEen van de drie typen lipoproteïnen (een koppeling tussen een vet en een eiwit) of transportdeeltjes voor vetten (ondermeer cholesterol) in het bloed. Dit type transportdeeltje voert overtollig cholesterol (zie LDL-cholesterol) af, onder meer vanuit de blVaatlijden 
Low visionOogafwijkingen waarbij de gezichtsscherpte 30% of lager is en die niet met normale brillen of contactlenzen zijn te corrigeren. 
Loze aandrangOok valse stoelgangsnood genoemd. Het gevoel naar de wc te moeten voor urine of ontlasting zonder dat er werkelijk urine of ontlasting zit. Dit gevoel kan optreden wanneer er van buitenaf iets tegen de blaas of tegen de darm drukt, bijvoorbeeld endometriose.Endometriose 
Lp(a)Lipoproteïne(a), lipoproteïne dat bestaat uit een LDL-deeltje met een groot extra eiwit eromheen. Dit is een zeer 'slecht' cholesterol, omdat het veel aderverkalking veroorzaakt. 
LSDLysergine-zuur-diethylamide of 'acid', een van de sterkste tripmiddelen, die hallucinaties kan oproepen.Schizofrenie 
LuchtgeleidingGeleiding van geluidstrillingen die via de lucht door de gehoorgang het trommelvlies bereikt en doorgegeven wordt aan de gehoorbeentjes. 
LuchtwegobstructieMedische naam voor luchtwegvernauwing.Astma, COPD 
LuchtwegverwijdersMedicijnen die een verwijding van de luchtwegen veroorzaken en bijvoorbeeld worden voorgeschreven bij de behandeling van astma.Astma, COPD, Allergie bij kinderen 
Lui oogOog dat niet goed heeft leren zien en dat uiteindelijk steeds minder 'gebruikt' wordt om mee te kijken (zie ook Scheelzien). 
luidheidsdrempelmoment wanneer geluid als onaangenaam hard wordt ervaren Alles over hoorproblemen 
LuiereczeemHuiduitslag in de luierstreek die op verschillende oorzaken kan berusten, maar vaak mede door een gist wordt veroorzaakt en waarbij de vochtige warme huid onder de luier bijdragen aan goede omstandigheden voor de gist om te groeien.Astma 
LuisterspoelOnderdeel van een hoortoestel, waarmee bij gebruik van een ringleiding het magnetisch veld wordt opgevangen. 
LumbaalpunctieDoor middel van een dunne naald (ruggenprik) aftappen van hersenvocht uit het ruggenmergkanaal.Multiple Sclerose, Vaatlijden 
LumenLetterlijk: licht. Wordt gebruikt als eenheid van de hoeveelheid licht per seconde (lichtsterkte), maar kent ook de betekenis van holte (van een hol orgaan of van een buis). 
LuminantieHelderheid (uitgedrukt in een getal). 
Luteale faseFase van de menstruele cyclus waarin de eicel is gesprongen en het baarmoederslijmvlies uitrijpt om zich voor te bereiden op een innestelend embryo.Endometriose 
Luteïniserend hormoonEen in de hypofyse (hersenaanhangsel) gevormd hormoon, dat de rijpe follikel in de eierstok stimuleert tot een eisprong. 
luteïniserend hormoonhormoon uit de hypofysevoorkwab dat de geslachtsklieren stimuleert Hypofyseziekten 
Luteïniserend hormoon releasing hormoonluteïniserend hormoon vrijmakend hormoon, een door de hypothalamus (een gebied aan de onderkant van de hersenen) afgegeven boodschaphormoon, dat de hypofyse stimuleert tot het afgeven van luteïniserend hormoon. 
LUTS plasklachtenPlas- en erectieproblemen 
LuxEenheid van verlichtignssterkte. 
Lyme, ziekte vanZiekte die wordt overoorzaakt door een bacterie (Borrelia) en die wordt overgebracht via een tekenbeet. Hierna kan een plaatselijke ontsteking van de huid ontstaan die langzaam uitdijt en gepaard gaat met koorts, moeheid, hoofdpijn en gewrichtsklachten. A 
Lyme, ziekte vanvirale infectie die onder andere het centrale zenuwstelsel kan aantasten, wordt overgedragen door een beet van een met het virus besmette teek  
lymfadenectomieverwijderen van alle lymfklieren in een bepaald gebiedEierstokkanker 
lymfehelder (lichtgeel) weefselvocht dat via een vaatstelsel met zuiverende kliertjes naar het bloed wordt afgevoerdKanker en doelmedicijnen 
lymfkliersamplingweghalen van enkele lymfklieren op diverse plaatsen tijdens stadiëringsoperatieEierstokkanker 
LymfocytenEen groep witte bloedcellen die een belangrijke rol speelt bij de afweer. T-lymfocyten kunnen lichaamsvreemde stoffen herkennen en scheiden ontstekingsfactoren af. Th2-lymfocyten spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van allergie. Gestuurd door de TAstma, COPD, Allergie bij kinderen 
lynch-syndrooomeen clustering van maag-darmtumoren, gynaecologische tumoren en eventuele andere tumoren. Ook wel Hereditair Non-polyposis Colorectal Cancer (HNPCC) Eierstokkanker