Hartelijke dank voor uw bijdrage


Trefwoorden
Spreekuur Thuis bevat een voortdurend groeiend woordenboek met de omschrijving van medische termen.


 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z   


Trefwoord Omschrijving Gerelateerde thema's
haarcelzintuigcel in het binnenoorTinnitus, Alles over hoorproblemen 
haarcellen van Cortizintuigcellen in het slakkenhuis, die de geluidstrillingen registreren en doorgeven aan de gehoorzenuw 
HaarfollikelHaarzakje, de combinatie van een haar met de bijbehorende talgklier en het afvoerkanaaltje hiervan. 
HaarzakjeDe combinatie van een haar met de bijbehorende talgklier en het afvoerkanaaltje hiervan. 
HalfwaardetijdDe tijd die het lichaam nodig heeft om de helft van de hoeveelheid van een bepaald geneesmiddel dat in het lichaam aanwezig is, af te breken. 
Halfzijdige verlammingEen verlamming van een kant van het lichaam.Vaatlijden 
hallucinatieeen waarneming zonder bijbehorende uitwendige prikkel, die door de betrokkene als echt wordt ervaren, maar die in werkelijkheid niet aanwezig is en die anderen dus niet kunnen bevestigen. Hallucinaties als het horen van stemmen of het zien van personen, zijn kenmerkend voor diverse psychotische stoornissen (zie Psychose). De op hallucinaties lijkende belevingen tijdens de overgang van waken naar slapen of tijdens het wakker worden, vallen niet onder het begrip hallucinatieManisch-depressieve stoornis, Manisch depressief en nu, Oorsuizen 
Hallucinatie, dissociatieveHallucinatie tijdens een trance, gekenmerkt door een combinatie van zintuiglijke kwaliteiten (zoals beeld, geluid, geur) en hevige emotionele belevingen. 
HaloDe gekleurde ringen die mensen met een verhoogde druk in de oogbol (zie Glaucoom) rond een lichtbron (lamp, lantaren, maan) kunnen zien. Het zien van deze ringen is altijd reden om de oogboldruk te laten controleren. 
HalsslagaderSlagader aan de voorkant van de hals waardoor bloed stroomt naar de hersenen.Vaatlijden 
hamerde eerste van de drie gehoorbeentjes, die de geluidstrillingen van het trommelvlies opvangt. Het zit met de steel vast aan het trommelvlies en sluit met de kop aan op het aambeeldSchizofrenie, Tinnitus, Alles over hoorproblemen 
hangovereffectsufmakende nawerking die bij sommige langwerkende slaapmiddelen kan optreden en die de volgende dag een katerig gevoel kan veroorzaken 
HaptischBetrekking hebbend op de tastzin of het lichamelijke gevoel en de psychische beleving die daarbij optreden.Schizofrenie 
Harsen, galzuurbindendeStoffen die in de darm de galzuren binden en daarmee een cholesterolverlaging veroorzaken. Deze stoffen worden niet in het bloed opgenomen. 
hart-longmachinemachine die de bloedsomloop en zuurstofvoorziening tijdelijk overneemt tijdens een hartoperatie Hart- en vaatproblemen 
HartfalenEen tekortschieten van de pompkracht van het hart door een verzwakte of zieke hartspier. 
HartfilmElektrocardiogram; een onderzoek waarmee de elektrische stromen die door het hart lopen op een monitor zichtbaar gemaakt kunnen worden of vastgelegd kunnen worden op papier. Is van groot belang voor het vaststellen van bepaalde hartziekten, met name een h 
hartinfarcteen dusdanig ernstig zuurstoftekort door een acute afsluiting van de kransslagader dat een deel van de hartspiercellen afsterftHoge bloeddruk, Cholesterol, Hart- en vaatproblemen 
HartstilstandToestand waarbij het hart niet meer kan pompen waardoor de bloedcirculatie in het lichaam stopt.Hoge bloeddruk 
Hartziekten, coronaireZiekten ten gevolge van slagaderverkalking in de kransslagaders (coronaire vaten), ook wel coronarialijden of coronair sclerose genoemd. CHZ is een vorm van hart- en vaatziekten. 
Hashimoto, thyreoïditis vanAuto-immuunziekte van de schildklier waarbij t.g.v. afbrekende (remmende) antistoffen hypothyreoïdie kan ontstaan. Hashimoto was een Japanse patholoog.Schildklierafwijkingen 
HbHemoglobine, de zuurstof transporterende stof die zich in de rode bloedcellen bevindt. Wordt gewoonlijk afgekort tot Hb. De normale hoeveelheid in het bloed ligt bij mannen tussen 8,5 en 11,0 mmol/l en bij vrouwen tussen 7,4 en 9,6 mmol/l. 
HbA1(c)geglyceerd hemoglobine: het deel (percentage) van hemoglobine waaraan suikerachtige stoffen hechten; als zodanig is het een maat voor het gemiddelde bloedglucosegehalte van de voorafgaande 2 à 3 maandenCholesterol, Diabetes en nu 
HCG Humane chorion gonadotrofine.Stof die in grote hoeveelheid wordt gemaakt tijdens de zwangerschap en ook bij het choriocarcinoom (mola zwangerschap). De stof heeft in hoge concentratie een TH-achtige werking en kan zo hyperthyreoïdie veroorzaken. HCG zorgt er ondermeer voor dat de menSchildklierafwijkingen 
HDLHigh Density Lipoproteïne, een van de drie typen lipoproteïnen (een koppeling tussen een vet en een eiwit) of transportdeeltjes voor vetten (ondermeer cholesterol) in het bloed. Dit gunstige type transportdeeltje voert overtollig cholesterol (zie HDL-cholDiabetes, Diabetes type 1, Diabetes type 2, Cholesterol, Cholesterol anno nu 
heartbeatingprocedure orgaandonatie waarbij de donor hersendood is Nierziekten 
hechtinghet vermogen zich te verbinden met een belangrijke ander. In de normale ontwikkeling komt de hechting vanzelf tot stand in de allereerste levensjaren en ontstaat er een veilige hechting. Het kind ontwikkelt een positief beeld van zichzelf en van de ander, vertrouwt op de beschikbaarheid van anderen en durft zich kwetsbaar op te stellen. Als de hechting niet goed tot stand komt, kan er sprake zijn van een onveilige hechting: kinderen zijn angstig, klampen zich vast aan ouderfiguren of ondernemen juist geen poging meer om contact aan te gaan en zijn afwijzend als de ander contact zoektPersoonlijkheidsstoornis en nu 
Helicobacter pyloriBacterie die zich bij veel mensen in de slijmlaag van de maag bevindt en een ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis) kan veroorzaken. De bacterie is ook betrokken bij het ontstaan van zweren in de maag en de twaalfvingerige darm.Maagklachten 
HEMAAfkorting van (o.a.) hydroxylethylmeracrylaat, een buigzame kunststof die veel water kan bevatten. Van dit materiaal kunnen zachte contactlenzen vervaardigd worden.Osteoporose 
hematologieleer van het bloed Kanker en doelmedicijnen 
HemianopsieUitval van een deel van het gezichtsveld door hersenbeschadiging.Vaatlijden 
HemipareseKrachtsverlies van de spieren aan één kant van het lichaam (ondermeer gelaat, arm en been). Berust meestal op een infarct of een bloeding (zie CVA) in de hersenen.Multiple Sclerose 
HemiplegieHalfzijdige verlamming, een verlamming van een kant van het lichaam, als gevolg van een hersenaandoening (beroerte, tumor, trauma).Vaatlijden 
HemisfeerHersenhelft, in de betekenis van linker- of rechterhelft van de grote hersenen.Vaatlijden 
hemochromatoseabnormale stapeling van ijzer in het lichaamHypofyseziekten 
hemodialysenierfunctievervangende behandeling waarbij bloed via een slangetje in de arm van de patiënt naar een kunstnier wordt geleid waar het wordt gereinigd. Het gereinigde bloed wordt daarna weer teruggeleid naar het lichaam van de patiëntHoge bloeddruk, Nierziekten 
hemoglobinestof in de rode bloedcellen die zuurstof bindtDiabetes, Diabetes type 1, Diabetes type 2, Nierziekten, Diabetes en nu 
Hemoglobine, geglyceerdHemoglobine (de rode bloedkleurstof in de rode bloedcellen) waaraan zich suikerachtige stoffen gehecht (geglyceerd) hebben. Naarmate de hoeveelheid glucose in het bloed hoger is, zal meer hemoglobine geglyceerd worden en neemt het bloedgehalte aan HbA1 to 
HepatitisLeverontsteking.Schildklierafwijkingen 
HerniaUitstulping van de tussenwervelschijf waardoor druk ontstaat op de zenuwkoop of op de zenuwen die het ruggenmerg verlaten.Chronische pijn 
Herpes zosterGordelroos. Een virale infectie, waarbij een rode uitslag met blaasjes ontstaat, in het verzorgingsgebied van een of meer zenuwwortels aan één zijde van het lichaam. Het virus is verwant met het waterpokkenvirus; na het verdwijnen van de roodheid en blaasChronische pijn 
HersenaanhangselHypofyse, een aan de onderkant van de hersenen gelegen hormoonvormende klier (ook wel 'hersenaanhangsel' genoemd), die via de afgifte van stimuleringshormonen de werking van andere hormoonvormende klieren in het lichaam (bijvoorbeeld de eierstokken) bestu 
hersenatrofie verschrompeling van de buitenkant van de hersenenDementie doet ook pijn 
HersenbalkDe zenuwbaan die de verbinding vormt tussen de linker- en de rechterhelft van de grote hersenen.Vaatlijden 
hersenbloeding bloeding in de hersenenHart- en vaatproblemen 
Hersenen, kleineDeel van de hersenen dat gelegen is achter en onder degrote hersenen. Ze zijn betrokken bij de coördinatie van spierbewegingen en het evenwicht.Vaatlijden 
herseninfarctook cerebrovasculair accident genoemd. Hersenvaatjes slibben dicht door vaatverkalking (arteriosclerose) of door een propje bloed (infarct)Vaatlijden, Dementie doet ook pijn 
HersenkernenVerzameling gelijksoortige zenuwcellen in de hersenstam, die in deze kernen in zeer grote aantallen bij elkaar liggen en een eigen taak hebben.Schizofrenie 
HersenoedeemZwelling van de hersenen door het lekken van vocht uit de bloedvaten in het hersenweefsel, veroorzaakt door een beschadiging van de bloedvatwand.Vaatlijden 
hersenschorsbuitenste gedeelte van de hersenen waar het denken en bewustzijn zeteltChronische pijn, Tinnitus, Alles over hoorproblemen 
hersenstamdeel van de hersenen dat het ruggenmerg en de grote hersenen verbindtVaatlijden, Tinnitus, Alles over hoorproblemen 
HersentumorGezwel in de hersenen (zowel betrekking hebbend op goedaardige en kwaadaardige tumoren).Schizofrenie 
hersenventrikelsholtes in de hersenen gevuld met hersenvocht (liquor)  
HertzMaat waarin het aantal trillingen per seconde (de hoogte van een toon) wordt uitgedrukt. 
HeterozygootPersoon met een afwijking op één chromosoom van een chromosomenpaar. Het vergelijkbare chromosoom dat van de andere ouder komt, bevat de afwijking niet. Deze persoon is dus heterozygoot voor die bepaalde afwijking.Cholesterol 
HFAHigh Functioning Autism: intelligente patiënt met contactstoornis.ADHD 
Hiatus-herniaMiddenrifsbreuk. Bij deze afwijking is de opening in het middenrif, waardoorheen de slokdarm loopt, te wijd of te slap. Daardoor kan het bovenste deel van de maag in de borstholte komen te liggen. Deze afwijking veroorzaakt op zichzelf geen klachten, maarMaagklachten 
high density lipoproteinhoge-dichtheid-lipoproteïne, heeft als unieke eigenschap dat het overtollig cholesterol kan opnemen en kan terugbrengen naar de leverVaatlijden, Cholesterol, Hart- en vaatproblemen 
High Density Lipoproteïne-CholesterolCholesterol dat voor transport door het bloed gekoppeld is aan HDL. Deze chemische samenstelling geeft minder aanleiding tot het ontstaan van arteriosclerose (slagaderverkalking) en heeft dus een beschermende werking tegen bepaalde hart- en vaatziekten.Cholesterol 
HIPEC(hypertherme intraperitoneale chemotherapie) eenmalige toediening van verwarmde chemotherapie tijdens de operatieEierstokkanker 
hippocampus deel van de hersenen ter hoogte van de slapen waar zich een belangrijk onderdeel van het geheugen bevindtDementie doet ook pijn 
Hirschsprung, ziekte vanAangeboren afwijking waarbij door een tekort aan zenuwcellen in de wand van de dikke darm deze niet of onvoldoende in staat is om de ontlasting voort te stuwen, waardoor een ernstige obstipatie kan ontstaan. 
hirsutismeovermatige lichaamsbeharing bij vrouwen Hypofyseziekten 
histaminestof die in vrijwel alle dierlijke en plantaardige weefsels voorkomt en bij het vrijkomen uit bepaalde lichaamscellen aanleiding geeft tot allergische klachten Allergie bij kinderen 
histamine, PC20De concentratie of dosis histamine die bij inhalatie een daling geeft van de FEV1van precies 20%. Dit is een veelgebruikte test om hyperreactiviteit van de luchtwegen vast te stellen.Astma, COPD 
Histamine-1-antagonistGeneesmiddel dat de werking van histamine op de histamine-1-receptoren in verschillende delen van het lichaam tegengaat en ondermeer wordt voorgeschreven bij de behandeling van allergische aandoeningen. Wordt ook wel antihistaminicum genoemd. 
Histamine-1-receptorDe in de gladde spiercellen in de wanden van bloedvaten, luchtwegen, maagdarmkanaal en de urineblaas aanwezige receptoren, die gevoelig zijn voor histamine. Zo veroorzaakt prikkeling van de histamine-1-receptoren in de bloedvaten van de huid (bijvoorbeeld 
Histamine-1-receptorantagonistGeneesmiddel dat de werking van histamine op de histamine-1-receptoren in verschillende delen van het lichaam tegengaat en ondermeer wordt voorgeschreven bij de behandeling van allergische aandoeningen. Wordt ook wel antihistaminicum genoemd. 
Histamine-2-antagonistGeneesmiddel dat de zuurproductie in de maagwand afremt en dat vaak wordt voorgeschreven bij de behandeling van een maagzweer en van refluxziekte.Maagklachten 
Histamine-2-receptorDe in de maagwand aanwezige receptoren, die gevoelig zijn voor histamine. Onder invloed van histamine wordt maagzuur afgegeven. Er zijn medicijnen ontwikkeld die specifiek de werking van histamine op de histamine-2-receptoren remmen (zie Histamine-2-antag 
Histamine-2-receptorantagonistGeneesmiddel dat de zuurproductie in de maagwand afremt en dat vaak wordt voorgeschreven bij de behandeling van een maagzweer en van refluxziekte. 
Histamine-provocatietestTest waarmee de overgevoeligheid van de luchtwegen wordt gemeten door de patiënt histamine te laten inademen. 
histiocytbepaalde onrijpe bloedcel Hypofyseziekten 
histiocytosewoekering van histiocytenHypofyseziekten 
HistologieWetenschap die zich bezighoudt met de microscopische anatomie van de weefsels.Schildklierafwijkingen 
histologische punctieafname van weefsel voor onderzoek onder de microscoopEierstokkanker 
HittedesinfectieOntsmetting door middel van verhitting (autoclaaf). Verouderde methode voor reiniging van sommige zachte contactlenstypen.Astma 
hivhumaan immunodeficiëntievirus, het virus dat aids veroorzaaktAnticonceptie 
hlEngels: hearing loss, gehoorverliesTinnitus 
HLA-systeemAfkorting van human leucocyte antigen, de in een soort streepjescode vastgelegde informatie over een groot aantal weefselkenmerken, die voor ieder mens uniek is. Het verschil in HLA en weefselkenmerken is er de oorzaak van dat weefsel bij een transplantatMultiple Sclerose 
HMGAfkorting van human menopausal gonadotrofine, de naam voor de in de urine van vrouwen in en tijdens de overgang aanwezige in de hypofyse (hersenaanhangsel) gemaakte stimuleringshormonen LH en FSH. HMG wordt gebruikt bij de behandeling vrouwen om een eispr 
HMG-COA-reductaseAfkorting van hydroxy-methyl-glutaryl-coenzym-A-reductase, een enzym dat in de lever de vorming van cholesterol regelt.Cholesterol 
HMG-COA-reductaseremmersStoffen die de werking van het enzym HMG-COA-reductase remmen. Deze stoffen worden ook wel cholesterolsyntheseremmers of statines genoemd en gebruikt bij de behandeling van bepaalde vormen van een verhoogd cholesterolgehalte van het bloed.Cholesterol 
Hoge bloeddrukTe hoge druk binnen in de slagaders, zoals gemeten in de bovenarm-slagader. De medische naam is hypertensie. De grenswaarde waarboven een bloeddruk als te hoog wordt beoordeeld hangt van een aantal factoren af, maar ligt voor de bovenwaarde (systolische bHoge bloeddruk 
HomocysteïneStof die ontstaat bij de stofwisseling van eiwitten. Een verhoogd homocysteïnegehalte in het bloed is een risicofactor voor beroertes.Vaatlijden 
homoloog recombinatie reparatiemechanismeDNA- reparatiemechanisme om breuken in beide strengen tegelijk van het DNA te repareren. Hierbij zijn o.a. het BRCA1- en BRCA2-eiwit betrokken Eierstokkanker 
HomozygootPersoon met een bepaalde afwijking op beide chromosomen van een chromosomenpaar (de eigenschap is van beide ouders afkomstig). Deze persoon is dus homozygoot voor die bepaalde chromosoomafwijking.Cholesterol 
Hoofdpijn, postpunctioneleHoofdpijn die kan ontstaan na een ruggenprik en die afhankelijk is van de lichaamshouding: treedt op tijdens rechtop komen en neemt af of verdwijnt na het weer gaan liggen. 
Hoofdpijn, posttraumatischeHoofdpijnklachten na een ongeval.Chronische pijn 
hooikoortspollenallergie. Ziekte met neusklachten, zoals niezen, waterige uitvloed, neusverstopping, jeuk in de neus  
HooikoortsOntsteking van het neusslijmvlies en/of het bindvlies van de ogen met niezen, neusverstopping, jeuk in de neus en/of jeukende waterige ogen. Hooikoorts berust op een allergie voor in de lucht zwevende pollen (stuifmeel) van windbestuivende planten, zoals 
HoorbrilBril waarbij het gehoorapparaat aan de brillenpoot is bevestigd of erin gemonteerd is.Oorsuizen 
HoordrempelDe sterkte waarmee een toon van de desbetreffende frequentie moet worden aangeboden om nog net waarneembaar te zijn (= de laagst hoorbare toonsterkte).Oorsuizen 
HoorindexDe maat om de ernst van het gehoorverlies mee aan te geven.Oorsuizen 
HoornvliesDe doorzichtige voorzijde van de wand van de oogbol vóór de pupil. 
HoornvliesontstekingKeratitis, ontsteking van het hoornvlies van het oog, waardoor roodheid en pijn ontstaan. Kan worden veroorzaakt door een besmetting met bepaalde ziektekiemen, uitdroging, beschadiging door teveel UV-licht of door een ongeval. 
HoorspanHet gehoorbereik van het oor, lopend tussen de zwakst nog hoorbare geluidssterkte en het luidste nog net niet als pijnlijk ervaren geluid van een bepaalde toonhoogte.Oorsuizen 
Hormonale geboorteregelingGeboortenregeling door middel van een hormoonpreparaat (=pil, minipil, prikpil). 
Hormonen, adrogeneVerzamelnaam voor alle hormonen (inclusief de door de geneesmiddelenindustrie [na]gemaakte hormonen) die een vergelijkbare werking hebben als die van het mannelijke geslachtshormoon testosteron. Ook bij vrouwen worden overigens in geringe mate in de bijni 
Hormonen, oestrogeneVrouwelijke hormonen die in de eierstok worden gemaakt maar ook als medicijn synthetisch worden nagemaakt. 
hormoonmeestal door endocriene klieren afgescheiden stof die een bepaalde lichaamsfunctie reguleertPremenstrueel syndroom (PMS), Nierziekten 
hormoon, follikelstimulerendstimuleringshormoon uit de hypofyse, dat follikels in de eierstokken stimuleert tot de vorming van oestrogene hormonen en tot het gaan rijpen van de zich daarbinnen bevindende eicel 
Hormoon, luteïniserendEen in de hypofyse (hersenaanhangsel) gevormd hormoon, dat de rijpe follikel in de eierstok stimuleert tot een eisprong. 
Hormoon, luteïniserend hormoon releasingluteïniserend hormoon vrijmakend hormoon, een door de hypothalamus (een gebied aan de onderkant van de hersenen) afgegeven boodschaphormoon, dat de hypofyse stimuleert tot het afgeven van luteïniserend hormoon. 
hormoonremmingstesttest om te beoordelen of er een overproductie is van een bepaald hormoonHypofyseziekten 
hormoonstimulatietesttest om te beoordelen of er een onderproductie is van een bepaald hormoonHypofyseziekten 
HospitalisatieIn verpleeghuis of ziekenhuis opgenomen. Ook wel gebruikt wanneer iemand die langdurig in een ziekenhuis is opgenomen steeds minder goed in staat is zelf zijn dagelijks leven in te richten en onafhankelijk te functioneren. 
HoudingsreflexAutomatische, buiten de wil om plaatsvindende spierbewegingen, met als doel het lichaam, of een lichaamsdeel, in een bepaalde (gewenste) houding te plaatsen en te houden. 
HPVhumaan papillomavirus, de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningAnticonceptie 
HSGhysterosalpingogram, röntgencontrastfoto van de baarmoederAnticonceptie 
HSKHoog Sensitieve Kinderen: kinderen die niet goed passen in het schoolsysteem omdat zij vaak bijzondere eigenschappen zouden hebben.ADHD 
HuidplooidiktemetingVetmeting met een soort tang, waarbij men op een aantal gestandaardiseerde plaatsen op het lichaam de dikte van de huidplooi meet. 
HuisstofmijtKlein (0,3 mm), spinachtig dier dat leeft in stof van menselijke huidschilfers. De uitwerpselen van de mijt kunnen bij mensen een allergische reactie oproepen.Astma, COPD, Allergie bij kinderen 
Humaan Chorion GonadotrofineEen stof die in het bloed van een zwangere vrouw aanwezig is en door de jonge vrucht wordt gemaakt. HCG zorgt er ondermeer voor dat de menstruaties tijdens de zwangerschap wegblijven. 
Human Leucocyte AntigenDe in een soort streepjescode vastgelegde informatie over een groot aantal weefselkenmerken, die voor ieder mens uniek is. Het verschil in HLA en weefselkenmerken is er de oorzaak van dat weefsel bij een transplantatie snel wordt afgestoten, indien niet v 
Human Menopausal GonadotrofineDe naam voor de in de urine van vrouwen in en tijdens de overgang aanwezige in de hypofyse (hersenaanhangsel) gemaakte stimuleringshormonen LH en FSH. HMG wordt gebruikt bij de behandeling vrouwen om een eisprong op te wekken. 
HVZAfkorting van hart- en vaatziekten.Cholesterol 
HydroVoorvoegsel dat 'water' betekent, in bijvoorbeeld hydrocefalus (waterhoofd) en hydrotherapie (behandeling met water). 
HydrofielLetterlijk: waterminnend. Gebruikt om stoffen aan te geven die water aantrekken of absorberen. 
HydrofoobLetterlijk: watervrezend. Gebruikt om stoffen aan te geven die waterafstotend zijn. 
HydrogelWeke, waterhoudende kunststof of zalf. 
Hydroxy-Methyl-Glutaryl-Coenzym-A-reductaseAfkorting van hydroxy-methyl-glutaryl-coenzym-A-reductase, een enzym dat in de lever de vorming van cholesterol regelt. 
HydroxylethylmeracrylaatEen buigzame kunststof die veel water kan bevatten. Van dit materiaal kunnen zachte contactlenzen vervaardigd worden. 
HyfenSchimmeldraden; de vertakte draden (pijplijnen) van een schimmel. 
Hygiëne theorieEen recente gedachte die het toegenomen voorkomen van astma en allergie verklaart door de theorie dat infecties en een minder schone omgeving beschermen tegen de ontwikkeling van een allergie.Astma, COPD 
HyperLetterlijk: boven. Gebruikt als voorvoegsel in woordverbindingen met de betekenis 'boven' of 'erg veel', bijvoorbeeld hyperglycemie (verhoogd glucosegehalte in het bloed) of hyperactiviteit (overmatig actief). In het geval van suikerziekte wordt een te hoDiabetes, Diabetes type 1, Diabetes type 2 
HyperactiviteitOverdreven actief zijn, met name fysiek.Eetstoornissen 
hyperacusisovergevoeligheid voor normale dagelijkse geluiden Tinnitus, Alles over hoorproblemen 
HyperandrogenismeTe sterke productie van mannelijke hormonen (androgenen) bij een vrouw. 
HypercholesterolemieEen te hoog cholesterolgehalte in het bloed.Hoge bloeddruk, Cholesterol, Cholesterol anno nu 
Hypercholesterolemie, familiaireErfelijke stoornis waarbij er een tekort bestaat van de LDL-receptor, waardoor het LDL-cholesterolgehalte in het bloed sterk verhoogd is. 
Hyperemesis gravidarumOvermatig zwangerschapsbraken.Schildklierafwijkingen 
HyperforieDe neiging van een oog om niet evenwijdig aan het andere oog gericht te blijven, maar zodra er niet bewust meer naar iets gegeken wordt weer naar een bepaalde kant, nl. naar boven toe af te dwalen. Dit wordt ook wel 'latent scheelzien' genoemd. Wanneer he 
hyperglycemieverhoogde bloedglucosewaardeDiabetes, Diabetes type 1, Diabetes type 2, Diabetes en nu 
HyperhomocysteïnaemieVerhoogd homocysteïne in het bloed als gevolg van verstoorde afbraak van methionine. Is een risicofactor voor vervroegde aderverkalking.Hoge bloeddruk 
hyperlipedemieverhoogde vetspiegel in het bloed 
HyperlipidemieTe hoog lipiden- of vetgehalte in het bloed.Cholesterol 
Hyperlipidemie, familiair gecombineerdeErfelijke stoornis waardoor er bij meerdere leden van een familie zowel hypercholesterolemie als hypertriglyceridemie kan voorkomen. 
HypermenorroeMenstruatie met te sterke bloeding. 
HypermetropieVerziendheid, niet goed dichtbij kunnen zien, omdat het oog de lichtstralen te weinig afbuigt. Het scherpe beeld valt achter het netvlies. oorzaak is een te geringe kromming van het lenzensysteem van het oog en/of een te kort gebouwde oogbol. Jonge mensen 
HyperopieVerziendheid, niet goed dichtbij kunnen zien, omdat het oog de lichtstralen te weinig afbuigt. Het scherpe beeld valt achter het netvlies. Oorzaak is een te geringe kromming van het lenzensysteem van het oog en/of een te kort gebouwde oogbol. Jonge mensen 
hyperosmolaire ontregelinghyperglycemische ontregeling met voornamelijk vocht tekort, komt vooral bij type 2 diabetes voorDiabetes en nu 
HyperparathyreoïdieZiektebeeld waarbij de bijschildklieren te hard werken.Schildklierafwijkingen 
hyperpigmentatiedonker verkleuren van de huid door toename van de hoeveelheid huidpigmentVitiligo 
hyperprolactinemieovermatige hoeveelheid prolactine in het bloed hyperthyreoïdie overmatige productie van schildklierhormonen hypofyse hersenaanhangsel; belangrijk orgaan in de regulering van hormonenHypofyseziekten 
HyperreactiviteitOvergevoeligheid van een orgaan voor prikkels. Wordt meestal gebruikt bij mensen met astma wanneer hun longen overmatig gevoelig reageren op stoffen waarvan mensen zonder astma pas last krijgen wanneer zij er grote hoeveelheden van inademen, zoals bijvoorAllergie bij kinderen 
hyperreactiviteit, BronchialeVerhoogde gevoeligheid van de luchtwegen voor prikkels die normaal niet tot klachten leiden, zoals koude lucht, mist, sigarettenrook of uitlaatgassen. Wordt ook wel verhoogde luchtwegreactiviteit genoemd en treedt ondermeer op bij astma. Kan worden gemeteAstma, COPD 
HypersomnieOvermatige slaperigheid overdag. Dit kan het normale gevolg zijn van te weinig nachtrust, maar ook voorkomen zonder dat er sprake is van een te korte nachtrust in de vorm van onbedwingbare staapaananvallen overdag (zie Narcolepsie) en bij mensen die 's na 
HypersynchronisatieVerschijnsel in de hersenen dat alleen bij epilepsie optreedt en waarbij grote groepen hersencellen zich tegelijkertijd opladen en ontladen ('elektrische storm in de hersenen') waardoor de epileptische aanval ontstaat.Epilepsie 
hypertensiete hoge bloeddrukHoge bloeddruk, Hoge bloeddruk, Cholesterol, Hart- en vaatproblemen, Anticonceptie 
Hypertensie, essentiëleGeeft aan dat bij een bepaalde patiënt de oorzaak van de hoge bloeddruk niet bekend is. 
Hypertensie, PulmonaleVerhoogd bloeddruk in de bloedvaten van de long; de meest voorkomende oorzaak is COPD.Astma, COPD 
Hypertensie, secundaireHoge bloeddruk met een duidelijk aanwijsbare oorzaak, bijvoorbeeld hoge bloeddruk als gevolg van een nierziekte. 
hypertensieve crisis acute klachten door extreem verhoogde bloeddruk Hart- en vaatproblemen 
HyperthermieBehandeling met warmte.Kanker en radiotherapie 
hyperthyreoïdieeen teveel aan schildklierhormoon, opvallend genoeg ook vaak als gevolg van auto-immuniteitSchildklierafwijkingen, Vitiligo 
HypertonieVerhoogde spanning van de spieren.Vaatlijden 
hypertriglyceridemieverhoogde triglyceridenspiegelCholesterol anno nu 
HypertriglyceridemieEen te hoog gehalte aan triglyceriden in het bloed. 
hypertrofietoename van het volume van een orgaan zonder dat er sprake is van een toename van het aantal weefselcellen. Bij hypertrofie van het hart gaat het om toename van de spiermassa in het hart als gevolg van een langdurig verhoogde bloeddrukHoge bloeddruk 
Hyperventilatiehet totaal van lichamelijke klachten dat optreedt als iemand te snel en te diep ademt, zonder dat er sprake is van zware lichamelijke inspanning. Gebleken is dat dezelfde klachten ook kunnen optreden bij een 'normale' ademhaling Astma, COPD, Depressief en nu 
Hypnic jerksOnschuldige spierschokjes in de benen tijdens het inslapen. Niet te verwarren met de herhaald optredende spierschokken die gedurende de gehele nacht kunnen voorkomen (zie Myoclonus nocturnus). 
HypnogramEen grafische weergave van het verloop van de slaap, die aan de hand van de registratie van de hersenactiviteit (zie EEG) en van de oogbewegingen (zie EMG) kan worden gemaakt. 
HypnotherapieToepassing van hypnosetechnieken. 
hypnoticaGroep geneesmiddelen die de slaap bevorderenDwangstoornissen 
HypoLetterlijk: onder. Gebruikt als voorvoegsel in woordverbindingen met de betekenis 'onder' of 'erg weinig', bijvoorbeeld hypoglycemie (verlaagd glucosegehalte in het bloed) of hypotensie (te lage bloeddruk). In het geval van suikerziekte wordt een te laag 
HypochonderIemand die onnodig overmatig bezorgd is over zijn gezondheid (zie Hypochondrie). 
HypochondriePsychiatrische stoornis waarbij er een (ziekelijk) overdreven bezorgdheid en aandacht bestaat voor de eigen lichamelijke gezondheid en het minste of geringste pijntje, vlekje of vreemde gevoel in het lichaam aanleiding is om te veronderstellen dat men aanSchizofrenie 
HypoforieDe neiging van een oog om niet evenwijdig aan het andere oog gericht te blijven, maar zodra er niet bewust meer naar iets gegeken wordt weer naar een bepaalde kant, nl. naar beneden toe, af te dwalen. Dit wordt ook wel 'latent scheelzien' genoemd. Wanneer 
hypofyseaan de onderkant van de hersenen gelegen hormoonvormende klier (ook wel hersenaanhangsel genoemd), die via de afgifte van het thyreoïd-stimulerend hormoon (TSH) de werking van andere hormoonvormende klieren in het lichaam (bijvoorbeeld de eierstokken) beïnvloedtPremenstrueel syndroom (PMS), Depressie, Schildklierafwijkingen, Anticonceptie, Groeihormoontekort 
hypofyse-infarctbeschadiging van de hypofyse door tekort aan bloedtoevoer Hypofyseziekten 
hypofyseachterkwabachterste deel van de hypofyse afkomstig uit hersenweefsel  
hypofysecarcinoomzeer zeldzaam voorkomende vorm van kanker aan de hypofyseHypofyseziekten 
hypofysesteelverbinding tussen hypothalamus en hypofyseHypofyseziekten, Groeihormoontekort 
hypofysevoorkwabvoorste deel van de hypofyse afkomstig uit het primitieve monddak Hypofyseziekten 
hypofysitisontsteking van hypofyse en soms omgevende structuren Hypofyseziekten 
hypoglycemieverlaagde bloedglucosewaarde; meestal worden hiermee vooral de erbij optredende klachten bedoeldDiabetes, Vaatlijden, Diabetes type 1, Diabetes type 2, Diabetes en nu 
hypoglykemiete laag bloedsuikergehalteGroeihormoontekort 
HypogonadismeOnvoldoende werking van de geslachtsorganen (eierstokken of teelballen).Schildklierafwijkingen, Erectieproblemen 
hypogonadismeonvoldoende functie van de geslachtsklieren Hypofyseziekten, Plas- en erectieproblemen 
hypogonadisme onvoldoende uitgroeien van de geslachtsdelen  
hypogonadotrooponvoldoende stimulering door de gonadotrofinesHypofyseziekten 
HypokinesieLetterlijk: weinig beweging. Wordt gebruikt om aan te geven dat er weinig bewegingen zijn of dat er weinig drang tot bewegen bestaat. Hypokinesie is een verschijnsel bij enkele ziekten van het zenuwstelsel. 
HypomenorroeMenstruatie met gering bloedverlies 
HypoparathyreoïdieTe weinig werkende bijschildklieren.Schildklierafwijkingen 
HypopigmentatieLichter worden van de huid door afname van de hoeveelheid huidpigment. 
hypopituïtarismetekortschietende hypofysefunctie Hypofyseziekten 
hyposensibilisatiezie immunotherapie Allergie bij kinderen 
HyposensibilisatieEen behandeling waarbij iemand enkele malen per injectie een kleine hoeveelheid van een stof krijgt toegediend waarvoor hij overgevoelig (allergisch) is, om hem daardoor ongevoelig te maken voor die stof. 
hypothalaam syndroomomplex van klachten en ziekteverschijnselen door beschadiging van de hypothalamus Hypofyseziekten 
hypothalamusbelangrijk regelgebied dat in de hersenen, vlak boven de hypofyse ligt Premenstrueel syndroom (PMS), Hypofyseziekten, Anticonceptie, Nierziekten, Groeihormoontekort 
HypotheseEen als voorlopige waarheid aangenomen maar nog te bewijzen veronderstelling (bijvoorbeeld over de oorzaak van een bepaalde ziekte).Multiple Sclerose 
HypothyreoïdieVerminderde schildklierfunctie.Schildklierafwijkingen 
hypothyreoïdieonvoldoende productie van schildklierhormonenHypofyseziekten 
Hypotone oplossingOplossing met een lager zoutgehalte dan het zoutgehalte van weefselvocht. 
hypotonieabnormaal lage spierspanningHypofyseziekten 
HysteroscoopDunne, holle buis met verlichting waarmee (via de vagina) in de baarmoeder gekeken kan worden. Via de buis kan ook een instrument ingebracht worden om binnenin de baarmoeder een kleine ingreep uit te voeren. 
hysteroscopischmet een kijkbuis via de vagina en baarmoederhals naar de baarmoederholteAnticonceptie