Hartelijke dank voor uw bijdrage


Trefwoorden
Spreekuur Thuis bevat een voortdurend groeiend woordenboek met de omschrijving van medische termen.


 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z   


Trefwoord Omschrijving Gerelateerde thema's
f-MRIFunctionele MRI: hiermee kan de functie van hersendelen in beeld gebracht wordenADHD 
FABFrontal Assessment Battery, screeningtest die wordt gebruikt bij frontaalstoornissen Dementie doet ook pijn 
FaçadeLetterlijk: voorkant van een gebouw; in de psychologie gebruikt om een bepaalde vorm van gedrag aan te geven, namelijk 'onecht' gedrag, dat de bedoeling heeft aan de omgeving de indruk te geven dat er niets aan de hand is bij iemand die in werkelijkheid m 
FaecesLetterlijk: aanslag op de bodem van een vat. In de geneeskunde gebruikt als benaming voor de ontlasting. 
FamiliairGebruikt om aan te geven dat iets in bepaalde families vaker voorkomt. 
Familiair gecombineerde hyperlipidemieErfelijke stoornis waardoor er bij meerdere leden van een familie zowel hypercholesterolemie als hypertriglyceridemie kan voorkomen.Cholesterol 
Familiaire dysbetalipoproteïnemieErfelijke stoornis waarbij zowel hypercholesterolemie als hypertriglyceridemie kan voorkomen, doordat de chylomicronen en VLDL-deeltjes onvoldoende verwijderd worden.Cholesterol 
familiaire hypercholesterolemieErfelijke stoornis waarbij er een tekort bestaat van de LDL-receptor, waardoor het LDL-cholesterolgehalte in het bloed sterk verhoogd is.Cholesterol, Cholesterol anno nu 
FamilieanamneseHet nagaan of bepaalde ziekten, bijvoorbeeld hoge bloeddruk, in de familie voorkomen.Hoge bloeddruk 
Fanconi, syndroom vanaandoening van de nierbuisjes 
FantoomgevoelHet gevoel of het lichaamsdeel dat geamputeerd is, nog aanwezig is.Chronische pijn 
FantoompijnPijn in een niet meer aanwezig lichaamsdeel (fantoom).Chronische pijn 
FarmacologieLetterlijk: kennis der geneesmiddelen. De wetenschap die zich met de kennis en de ontwikkeling van geneesmiddelen bezighoudt. 
Fase, clonischeFase van een epileptische aanval waarin de kramptoestand van de spieren afgewisseld wordt met ontspanning, waardoor schokkende bewegingen van ondermeer de ledematen ontstaan. 
Fase, tonischeFase van een epileptische aanval waarin een kramptoestand ontstaat doordat alle spieren van het lichaam tegelijk aanspannen. 
fatty streaks vroege cholesterolophopingen in de vaatwandHart- en vaatproblemen 
FCHLFamiliair gecombineerde hyperlipidemie, erfelijke stoornis waardoor er bij meerdere leden van een familie zowel hypercholesterolemie als hypertriglyceridemie kan voorkomen.Cholesterol 
FDFamiliaire dysbetalipoproteïnemie, erfelijke stoornis waarbij zowel hypercholesterolemie als hypertriglyceridemie kan voorkomen, doordat de chylomicronen en VLDL-deeltjes onvoldoende verwijderd worden.Cholesterol 
FDG-PET-scan scan met gelabeld suiker om de stofwisseling van de hersenen in beeld te brengen Parkinson en nu 
fenotypede uiteindelijke verschijningsvorm van een nakomeling als resultaat van de verschillende (dominante en recessieve) invloeden van de erffactoren (genen)Manisch-depressieve stoornis, Manisch depressief en nu 
FeochromocytoomMeestal goedaardige tumor, uitgaande van het bijniermerg, waar adrenaline (een stimulerende stof) wordt afgescheiden en waardoor onder meer hoge bloeddruk en vaak ook hartkloppingen ontstaan.Schildklierafwijkingen, Hoge bloeddruk 
feomelanineRood pigment, vooral geproduceerd bij mensen met een licht huidtype Vitiligo 
ferritinebloedbepaling die een maat is voor de hoeveelheid weefselijzerHypofyseziekten 
FEV1Afkorting van de Engelse term forced expiratory volume. Hiermee wordt aangegeven de hoeveelheid lucht die iemand na een zo diep mogelijke inademing in 1 seconde snel kan uitgeblazen. Dit onderzoek wordt ondermeer gebruikt om de longfunctie te meten bij ieAstma 
FHfamiliaire hypercholesterolemie, erfelijke stoornis erfelijke stoornis die gepaard gaat met extreem hoge cholesterolgehaltesCholesterol, Hart- en vaatproblemen 
fibratengeneesmiddelen die vooral het triclyceridengehalte verlagen en het HDL-cholesterolgehalte licht verhogenHart- en vaatproblemen 
FibrillerenSnelle en ongecoördineerde samentrekking van de spiervezels in de boezem of kamer van het hart. Bij boezemfibrilleren ontstaat er een verminderde of onvoldoende pompfunctie, welke met medicijnen in de regel goed te behandelen is. Kamerfibrilleren leidt toHoge bloeddruk 
Fibromusculaire dysplasieErfelijke afwijking met vernauwing in de slagaderen van de nieren.Hoge bloeddruk 
FibromyalgieLetterlijk: pijn in bindweefsel en spieren. Een aandoening die optreedt in de weke delen van het bewegingsapparaat.Chronische pijn, Oorsuizen 
fibrosebindweefselvormingNierziekten 
FIGOInternational Federation of Gynaecology and ObstetricsEierstokkanker 
FistelLetterlijk: buis. In de geneeskunde gebruikt om een abnormale buisvormige verbinding tussen twee organen of een orgaan met de buitenwereld aan te geven die normaal niet aanwezig is. Veel fistels ontstaan als gevolg van een ontsteking. 
FixatieEen begrip dat in de psychologie wordt gebruikt om aan te geven dat iemand in extreme mate gehecht is aan of gericht is op iets of iemand (bijvoorbeeld de vader of de moeder). Daarnaast heeft fixatie de betekenis van conservering: toevoeging van een bepaa 
Flare-up-effectWanneer een behandeling met een gnrh-agonist wordt gestart om de hormoonproductie van de eierstokken te onderdrukken, neemt de hormoonproductie eerst toe gedurende ongeveer twee weken. Pas daarna treedt de eigenlijke onderdrukking van de eierstokken op. De eerste periode van opflakkeren van de hormoonproductie wordt flare-up-effect genoemd. Dit is een ongewenste bijwerking van gnrh-agonisten. Wanneer gnrh-antagonisten gebruikt zouden worden, zou deze bijwerking niet optreden. gnrh-antagonisten zijn echter pas sinds relatief kort op de markt en ze bestaan nog niet in depotvorm zoals de gnrh-agonisten.Endometriose 
FlashbackHet spontaan weer optreden en herbeleven van de hallucinaties en voorstellingswereld die eerder werden meegemaakt tijdens het gebruik van een bepaalde drug, zonder dat deze drug opnieuw is gebruikt.Schizofrenie 
FlauwvallenSituatie waarbij de hersenen niet genoeg zuurstof of voedingsstoffen krijgen door een tijdelijke afname van de doorbloeding.Vaatlijden 
FletcherindexHoorindex, de maat om de ernst van het gehoorverlies mee aan te geven. 
Flexible wear contactlensEen hoog-zuurstofdoorlatende contactlens die langer dan 16 uur achtereen gedragen kan worden (resp. een paar dagen achtereen ingehouden kan worden). 
FlitsgevoeligheidVerschijnsel bij daarvoor gevoelige personen waarbij het zien van lichtflitsen in een bepaalde frequentie epileptische ontladingen in de hersenen veroorzaken hetgeen kan leiden tot het optreden van epileptische aanvallen.Epilepsie 
Flow-volume meterEen longfunctie apparaat dat gebruikt kan worden om luchtwegvernauwing te meten. Het meet de luchtstroom (flow) van de uitgeblazen lucht en relateert dat aan het volume van de uitgeblazen lucht.Astma, COPD 
FluistertestOnderzoekmethode waarmee door het na laten zeggen van gefluisterde woordjes de gevoeligheid van het oor wordt getest. 
Fluor vaginalisLetterlijk: vaginale uitvloed. Wordt gebruikt wanneer er sprake is van een overvloedige afscheiding en ook wel 'witte vloed' genoemd. 
FluoresceïneOnschadelijke fluorescerende kleurstof, die gebruikt wordt bij het onderzoek van het oog om kleine beschadigingen van het hoornvlies te kunnen zien. Met de kleurstof kan ook bekeken worden hoe een harde contactlens op het oog past. Deze methode kan niet g 
fmfrequentiemodulatieTinnitus 
fobieangststoornis waarbij iemand op overdreven, onlogische en ongegronde wijze bang is voor bepaalde voorwerpen, dieren, mensen of situaties en contact hiermee zal vermijden of bij (dreigend) contact zal vluchtenDepressief en nu, Dwangstoornissen 
fobie, enkelvoudigeFobie voor een bepaald dier, voorwerp of specifieke situatie, bijvoorbeeld een spinnenfobie. Werd vroeger ook wel een enkelvoudige fobie genoemdDwangstoornissen 
fobie, socialeziekelijke angst voor situaties waarbij men in contact met andere, met name vreemde, mensen kan komen Dwangstoornissen 
Fobie, specifiekeEen fobie voor één bepaald dier, voorwerp of specifieke situatie, bijvoorbeeld een spinnenfobie. Werd vroeger ook wel een enkelvoudige fobie genoemd. 
focale vulvitiseen ontsteking van de ingang van de vagina, die aanleiding kan geven tot een pijnlijke coïtusErectieproblemen, Plas- en erectieproblemen 
FocimeterTopsterktemeter, instrument om de sterkte van brillenglazen of contactlenzen te meten. 
FocusseringScherpstelling (bijvoorbeeld van het oog om een voorwerp scherp te kunnen zien). 
Folliculaire faseEerste fase van de menstruatiecyclus, waarin de groei van de follikel optreedt en het baarmoederslijmvlies wordt opgebouwd.Endometriose 
follikelvochtblaasje waarin een eicel rijptPremenstrueel syndroom (PMS), Anticonceptie 
follikelstimulerend hormoonhormoon uit de hypofysevoorkwab dat de geslachtsklieren stimuleertHypofyseziekten 
Fontaineclassificatie scoresysteem om ernst van etalage­benen uit te drukkenHart- en vaatproblemen 
Forced Expiratory Volume (FEV1)De hoeveelheid lucht die iemand na een zo diep mogelijke inademing in 1 seconde snel kan uitgeblazen. Dit onderzoek wordt ondermeer gebruikt om de longfunctie te meten bij iemand met astma en COPD. Door de FEV1 te meten vóór en ná inhalatie van een bepaalAstma, COPD 
ForieDe neiging van een oog om niet evenwijdig aan het andere oog gericht te blijven, maar zodra er niet bewust meer naar iets gegeken wordt weer naar een bepaalde kant af te dwalen. Dit wordt ook wel 'latent scheelzien' genoemd. Wanneer het oog naar buiten to 
fornix posterior top van de vagina achter de baarmoedermondAnticonceptie 
fosfodiësterase enzym dat cGMP afbreektPlas- en erectieproblemen 
Fosfodiësterase type 5Een enzym dat cGMP afbreekt.Erectieproblemen 
fosfodiësteraseremmers middelen die de erectie bevorderen door de werking van het enzym fosfodiësterase te remmenPlas- en erectieproblemen 
Fosfodiësteraseremmers 5Middelen die de erectie bevorderen door de werking van het enzym fosfodiësterase te remmen.Erectieproblemen 
FosfolipidenVetachtige stoffen die fosfor bevatten, bijvoorbeeld lecithine.Cholesterol 
FotofobieLichtschuwheid. 
FotokeratitisHoornvliesontsteking die ontstaat als gevolg van een overmaat van (ultraviolet) licht, bijvoorbeeld in de sneeuw (sneeuwblindheid). 
FotonKleinste hoeveelheid elektromagnetische straling, ongeacht de bron van herkomst. Het is bijvoorbeeld afkomstig uit het verval van een radioactief atoom of een röntgenapparaat of een gloeilamp.Kanker en radiotherapie 
Fotopisch zienDaglichtzien; het zien door middel van de activering van de kegeltjes in het netvlies, waardoor we in kleur kunnen waarnemen. Dit in tegenstelling tot schemerzien (scotoptisch zien), waarbij we alleen met de staafjes kijken en daardoor alleen in zwart-wit 
Fototrope glazenBrillenglazen die donkerder worden als er meer licht op valt. 
FoveaPlaats waar het netvlies het scherpst 'ziet' (in het midden van de gele vlek). 
FractuurBotbreuk.Osteoporose 
FractuurgrensDe grenswaarde met betrekking tot de hoeveelheid botweefsel in het bot. Onder de grens is er sprake van verminderde weerstand tegen de normale dagelijkse belasting, waardoor reeds bij een onschuldig ongelukje gemakkelijk een botbreuk kan optreden. Dit isOsteoporose 
freezing bevriezen Parkinson en nu 
frequencyvaak moeten plassenProlaps 
FrequentieHet aantal malen dat een bepaalde gebeurtenis tijdens een afgesproken periode plaatsvindt. Bijvoorbeeld het aantal hartslagen per minuut, het aantal griepgevallen per jaar of het aantal geluidstrillingen per seconde (om de hoogte van een toon aan te gevenOorsuizen 
FrontaalkwabVoorhoofdskwab; het aan de voorzijde gelegen deel van de hersenen, dat onder meer van belang is voor het nemen van beslissingen en het regelen van gedrag.Vaatlijden 
Frozen shoulderEngels voor 'bevroren schouder'; een pijnlijke verstijving van de schouder. Ontstaat soms als gevolg van een gebrek aan beweging, maar meestal is geen oorzaak aanwijsbaar.Multiple Sclerose 
fructosamineeiwit (vooral albumine) in het bloed dat suiker­achtige stoffen bindt. Als zodanig is het een maat voor de gemiddelde bloedglucosewaarde van de voorafgaande 2 à 3 wekenDiabetes, Diabetes type 1, Diabetes type 2, Diabetes en nu 
FSHfollikel stimulerend hormoon. Stimuleringshormoon uit de hypofyse, dat follikels in de eierstokken stimuleert tot de vorming van oestrogene hormonen en tot het gaan rijpen van de zich daarbinnen bevindende eicelHypofyseziekten, Anticonceptie 
FSHfollikel stimulerend hormoon  
Functies, cognitieveEen moeilijk precies te omschrijven term, die in het algemeen gebruikt wordt om activiteiten als denken, redeneren en andere intellectuele functies mee aan te geven. Het gaat hier om het geheel van gedachten, opvattingen en interpretaties van (een gedee 
FunctioneelHet begrip functioneel in combinatie met een bepaalde klacht of verschijnsel wordt gebruikt in het geval er na voldoende onderzoek is gebleken dat er geen ziekte of orgaanafwijking aan de klacht of het verschijnsel ten grondslag ligt. 
Functioneel gehoorverliesSlechthorendheid waarbij geen lichamelijke stoornis gevonden wordt, terwijl uit onderzoek blijkt dat het gehoor en de verwerking van het geluid goed zijn.Oorsuizen 
Functionele aanvalEen op epilepsie lijkende aanval, waarbij na uitgebreid onderzoek geen epilepsie is vast te stellen en ook andere oorzaken, zoals hartafwijkingen, niet aanwezig blijken te zijn. Wordt ook wel psychogene aanval genoemd.Epilepsie 
Functionele diarreeAnder woord voor prikkelbare darm syndroom (PDS), een stoornis in de spierbewegingen in vooral de dikkedarm, waardoor klachten over een zeurende en/of krampende buikpijn ontstaan en de darmfunctie ontregeld raakt. Hierdoor ontstaat een afwijkend ontlastin 
functionele doofheidgehoorverlies boven de 90 dB, er is geen functie van het gehoor zodanig dat er met versterking iets aan te doen is Alles over hoorproblemen 
FundoscopieHet bekijken van het netvlies van het oog (de fundus) met een speciaal lampje.Multiple Sclerose 
FysiologieDe wetenschap die zich bezig houdt met de werking en samenhang van organen van levende organismen.ADHD 
Fysiologie van de seksualiteitHet seksuele gebeuren en de lichamelijk en geestelijke reacties die daarbij optreden.Erectieproblemen 
fysiologie van de seksualiteit seksuele gebeuren en de lichamelijke en geestelijke reacties die daarbij optreden Plas- en erectieproblemen 
FytaatBestanddeel van voedingsvezels, met name (tarwe)zemelen, dat de opneming van calcium uit de voeding afremt.Osteoporose