Hartelijke dank voor uw bijdrage


Auteur:
Prof. dr. Yvo Smulders
 
In samenwerking met :  



lettergrootte: A  A  A
Gerelateerde trefwoorden


 
absolute risicoreductie
afname van risico uitgedrukt in absolute afname
 
absolute risicoreductie
afname van risico uitgedrukt in absolute afname
 
ACE-remmer
type bloeddrukverlager dat de werking van het Angiotensine Converting Enzyme remt en daardoor een bloedvatverwijdend effect heeft. Wordt vooral gebruikt bij de behandeling van hoge bloeddruk
 
ACE-remmer
type bloeddrukverlager dat de werking van het Angiotensine Converting Enzyme remt en daardoor een bloedvatverwijdend effect heeft. Wordt vooral gebruikt bij de behandeling van hoge bloeddruk
 
aderverkalking
atherosclerose (zie daar) wordt in de volksmond aderverkalking genoemd
 
aderverkalking
atherosclerose (zie daar) wordt in de volksmond aderverkalking genoemd
 
AION
anterieure ischemische opticusneuropathie, zuurstoftekort van de oogzenuw, meestal door atherosclerose in de slagadertak die deze zenuw van bloed voorziet
 
AION
anterieure ischemische opticusneuropathie, zuurstoftekort van de oogzenuw, meestal door atherosclerose in de slagadertak die deze zenuw van bloed voorziet
 
aneurysma
verwijding van de bloedvaten, voornamelijk de slagaders. Onder invloed van hoge bloeddruk kan een aneurysma scheuren
 
aneurysma
verwijding van de bloedvaten, voornamelijk de slagaders. Onder invloed van hoge bloeddruk kan een aneurysma scheuren
 
aneurysma spurium
bloeduitstorting in de vaatwand
 
aneurysma spurium
bloeduitstorting in de vaatwand
 
angina pectoris
Pijn op de borst of hartkramp, die ontstaat als gevolg van zuurstoftekort in de hartspier. Is meestal het gevolg van een vernauwing in de kransslagaders van het hart.
 
angina pectoris
Pijn op de borst of hartkramp, die ontstaat als gevolg van zuurstoftekort in de hartspier. Is meestal het gevolg van een vernauwing in de kransslagaders van het hart.
 
angine abdominale
pijn in de buik die ontstaat door een toegenomen zuurstofbehoefte van de darmen, waaraan de bloedsomloop niet kan voldoen
 
angine abdominale
pijn in de buik die ontstaat door een toegenomen zuurstofbehoefte van de darmen, waaraan de bloedsomloop niet kan voldoen
 
angiografie
röntgenfoto waarbij men eerst de bloedvaten vult met een contrastmiddel dat geen röntgenstralen doorlaat. Vernauwingen in bloedvaten presenteren zich dan als uitsparingen in het contrast
 
angiografie
röntgenfoto waarbij men eerst de bloedvaten vult met een contrastmiddel dat geen röntgenstralen doorlaat. Vernauwingen in bloedvaten presenteren zich dan als uitsparingen in het contrast
 
angiografie
röntgenfoto waarbij men eerst de bloedvaten vult met een contrastmiddel dat geen röntgenstralen doorlaat. Vernauwingen in bloedvaten presenteren zich dan als uitsparingen in het contrast
 
angiotensine-receptorblokkers (ARB’s)
type bloeddruk­verlager
 
aorta abdominalis
aneurysma van de grote buikslagader
 
aorta abdominalis
aneurysma van de grote buikslagader
 
aorta thoracalis
verwijding van de grote lichaamsslagader in de borstkas
 
aorta thoracalis
verwijding van de grote lichaamsslagader in de borstkas
 
apoproteïne
eiwitten aan oppervlakte van lipoproteïne (zie daar)
 
apoproteïne
eiwitten aan oppervlakte van lipoproteïne (zie daar)
 
arteria carotis
hersenslagader
 
arteria carotis
hersenslagader
 
arterieel ulcus
huiddefect, meestal rond de enkel of aan de voet, dat zich ontwikkelt door gebrekkige bloedvoorziening
 
arteriën
slagaders; zij brengen zuurstofrijk bloed van het hart naar de organen
 
arteriën
slagaders; zij brengen zuurstofrijk bloed van het hart naar de organen
 
arteriole
dunne slagader
 
arteriole
dunne slagader
 
arteriosclerose
verharding van de wand van de slagaders
 
arteriosclerose
verharding van de wand van de slagaders
 
arteritis temporalis
ontsteking van de slagader die langs de slaap loopt
 
atherobrombose
combinatie van atherosclerose en trombose (zie daar)
 
atherobrombose
combinatie van atherosclerose en trombose (zie daar)
 
atherosclerose
cholesterolophoping in de vaatwand
 
atherosclerose
cholesterolophoping in de vaatwand
 
bètablokker
type bloeddrukverlager die tevens de hartslag vertraagt
 
bètablokker
type bloeddrukverlager die tevens de hartslag vertraagt
 
BMI
Body Mass Index, index waarmee kan worden berekend of een mens overgewicht heeft (het lichaamsgewicht in kg delen door het kwadraat van de lichaamslengte in meter) (zie ook Quetelet-index)
 
BMI
Body Mass Index, index waarmee kan worden berekend of een mens overgewicht heeft (het lichaamsgewicht in kg delen door het kwadraat van de lichaamslengte in meter) (zie ook Quetelet-index)
 
boezemfibrilleren
boezemfladderen, een zeer veel voor­komende hartritmestoornis, waarbij de boezems een soort trilling vertonen
 
bypassoperatie
Operatie waarbij een van elders uit het lichaam verwijderd stuk bloedvat gebruikt wordt om een afgesloten of vernauwd stuk slagader (meestal een kransslagader) te overbruggen.
 
bypassoperatie
Operatie waarbij een van elders uit het lichaam verwijderd stuk bloedvat gebruikt wordt om een afgesloten of vernauwd stuk slagader (meestal een kransslagader) te overbruggen.
 
CABG
coronary artery bypass grafting, bypassoperatie aan het hart
 
CABG
coronary artery bypass grafting, bypassoperatie aan het hart
 
calciumantagonisten
type bloeddrukverlager
 
calciumantagonisten
type bloeddrukverlager
 
capillair
haarvaatje of dun buisje
 
capillair
haarvaatje of dun buisje
 
carotisendarterectomie
operatie waarbij de athero­sclerotische vernauwing (plaque) uit de halsslagader wordt verwijderd
 
carotisendarterectomie
operatie waarbij de athero­sclerotische vernauwing (plaque) uit de halsslagader wordt verwijderd
 
claudicatio (dysbasia) intermittens
vernauwing van de beenslagaders, die tot pijn tijdens lopen leidt en die verdwijnt bij stilstaan (etalagebenen)
 
collateralen
bloedvaten die tot ontwikkeling komen om via een omweg een vernauwing te passeren
 
contrastmiddel
vloeistof die ondoorlaatbaar is voor röntgenstraling en wordt gebruikt voor angiografie (zie daar)
 
coronaire kalkscore
gradering van mate van kalkafzettingen in de kransslagaders
 
coronairvaten
kransvaten die om het hart heenlopen en die de hartspier van bloed voorzien
 
CT-scan
computertomografiescan (radiologisch onderzoek). Met behulp van röntgenstraling en een computer worden plakjesgewijs beelden van het lichaam in dwarsdoorsnede gevormd. Ook kunnen driedimensionaal beelden worden gecreëerd met de in de computer opgeslagen gegevens
 
CTA CT-angiografie
combinatie van angiografie (zie daar) en CT-scan (zie daar).
 
CVA
afkorting van cerebrovasculair accident; een plotselinge functiestoornis van een deel van de hersenen als gevolg van een afsluiting van een bloedvat (herseninfarct) of een hersenbloeding. Wordt ook wel beroerte of stroke genoemd
 
decompensatio cordis
hartfalen, gekenmerkt door onder andere chronische vermoeidheid, kortademigheid en vocht in de benen
 
DES-stent
Drug Eluting Stent, stent waarin een geneesmiddel is verwerkt dat nieuwe vernauwingen op de langere termijn moet afremmen
 
diastole
ontspanningsfase van het hart
 
diastolische bloeddruk
de onderwaarde van de bloeddruk: de (laagste) druk in de slagaders op het moment dat het hart geen bloed uitpompt en een nieuwe hoeveelheid bloed uit de longen ontvangt
 
diuretica
plaspillen; medicijnen die de nieren stimuleren tot het verwijderen van extra vloeistof uit het bloed, met als doel een teveel aan vocht uit het lichaam te verwijderen en/of de bloeddruk te verlagen
 
Doppler- of Duplex-echografie
geluidsonderzoek waarmee bloedstroomsnelheden en vernauwingen kunnen worden opgespoord
 
Dopplereffect
het effect dat geluid van een bron die naar je toekomt, een hogere toon heeft dan geluid dat van je afgaat
 
dotteren
met een slangetje (katheter), die meestal via de liesslagader naar binnen wordt gebracht, de vernauwing opzoeken om daar een ballonnetje op te blazen, waardoor het vat als het ware wordt ‘opengeperst’
 
ECG
elektrocardiogram of hartfilm; een onderzoek waarmee de elektrische stromen die door het hart lopen op een monitor zichtbaar gemaakt kunnen worden of vastgelegd kunnen worden op papier. Is van groot belang voor het vaststellen van bepaalde afwijkingen
 
echocardiografie
beeldvorming van het hart met geluids­golven
 
echografie
beeldvormend onderzoek met behulp van geluidsgolven
 
endarterectomie
herstelprocedure van het oorspronkelijke bloedvat, waarbij atherosclerose wordt verwijderd
 
enkel-armindex
bepaling van een eventueel verschil in de bloeddruk tussen armen een benen
 
essentiële hypertensie
hoge bloeddruk waarvoor geen duidelijke oorzaak te vinden is
 
etalagebenen
pijn bij het lopen door een verstoorde bloedvoorziening van de benen door atherosclerose van de slagaders in de liezen of in de benen
 
fatty streaks
vroege cholesterolophopingen in de vaatwand
 
FH
familiaire hypercholesterolemie, erfelijke stoornis erfelijke stoornis die gepaard gaat met extreem hoge cholesterolgehaltes
 
fibraten
geneesmiddelen die vooral het triclyceridengehalte verlagen en het HDL-cholesterolgehalte licht verhogen
 
Fontaineclassificatie
scoresysteem om ernst van etalage­benen uit te drukken
 
hart-longmachine
machine die de bloedsomloop en zuurstofvoorziening tijdelijk overneemt tijdens een hartoperatie
 
hartinfarct
een dusdanig ernstig zuurstoftekort door een acute afsluiting van de kransslagader dat een deel van de hartspiercellen afsterft
 
hersenbloeding
bloeding in de hersenen
 
high density lipoprotein
hoge-dichtheid-lipoproteïne, heeft als unieke eigenschap dat het overtollig cholesterol kan opnemen en kan terugbrengen naar de lever
 
hypertensie
te hoge bloeddruk
 
hypertensieve crisis
acute klachten door extreem verhoogde bloeddruk
 
IMT
intima-media-dikte, de dikte van de wand van de (meestal hals)slagader
 
instabiele angina pectoris
angina pectoris (zie daar) die snel toeneemt of niet meer op medicijnen reageert
 
insulineresistentie
verminderde gevoeligheid van het lichaam voor de effecten van insuline
 
LDL
low density lipoprotein, lage-dichtheid-lipoproteïne, transporteur van cholesterol, ook wel ‘slecht cholesterol’ genoemd
 
longembolie
levensbedreigende situatie wanneer bloed­stolsel, meestal vanuit de benen, via het bloed naar de longen wordt gevoerd en daar vastloopt in de longvaten
 
macrofagen
afweercellen in het bloed, lymfklieren en in sommige weefsels (zoals de lever en de longen), die een opruimfunctie hebben en daartoe ook in de weefsels kunnen penetreren
 
macrovasculair
slagaders betreffende
 
microvasculair
kleine bloedvaten betreffende
 
monogenetische erfelijkheid
de overerving van een verhoogd risico wordt doorgegeven door één gen in het DNA
 
MRI
Magnetic Resonance Imaging, beeldvorming van interne organen en structuren met behulp van magnetische velden
 
necrose
afsterving
 
obesitas
vetzucht of ernstig overgewicht, BMI >30 (zie daar)
 
occlusieve vaatziekten
vaatziekten die het gevolg zijn van gedeeltelijke of volledige verstopping van de slagaders
 
PCI
Percutane Coronaire Interventie, dotterprocedure van de kransvaten
 
PCSK9-remmer
cholesterolverlagend medicijn
 
perfusieonderzoek
onderzoek waarbij bloedvoorziening van een orgaan gekwantificeerd wordt
 
Placebo
Een pil, dragee of drank waarin geen werkzame stof zit en die wordt gebruikt bij het onderzoeken van een nieuw geneesmiddel om te meten of het resultaat van de behandeling met het nieuwe medicijn beter is dan die van het placebo.
 
Plaque
Plaatselijke verhevenheid aan de binnenkant van een bloedvat ontstaan door aderverkalking.
 
polymyalgia rheumatica
spierreuma
 
polyneuropathie
letterlijk: ziekte van een zenuw. Een vrij algemene benaming voor schade aan de zenuwen , maar meestal gebruikt om zenuwstoornissen aan te geven die worden veroorzaakt door een ziekte buiten het zenuwstelsel
 
PTA
percutane transluminale angioplastiek, ander woord voor Dotterprocedure
 
PTCA
percutane transluminale coronaire angioplastiek, PTA van coronairarteriën (zie daar)
 
RAAS
renine-angiotensine-aldosteronsysteem, systeem dat de bloeddruk reguleert
 
relatieve risicoreductie
afname van risico uitgedrukt in relatieve termen ten opzichte van het uitgangsrisico, fractie waarmee risico afneemt
 
renovasculaire hypertensie
hoge bloeddruk door vernauwingen van de nierslagaders
 
sclerose
verkalking
 
secundaire hypertensie
hoge bloeddruk waaraan een specifieke ziekte ten grondslag ligt
 
spasme
verkramping
 
spironolacton
plaspil en type bloeddrukverlager
 
statines
cholesterolverlagers, stoffen die de aanmaak van cholesterol in de lever beperken, door daar de werking van het enzym HMG-COA-reductase, nodig voor de aanmaak van cholesterol, af te remmen
 
stenten
dotterprocedure die gepaard gaat met een stentplaatsing; een stent is een metalen netje dat moet voorkomen dat de vernauwing terugkeert
 
systole
samentrekking van het hart
 
systolische bloeddruk
bovendruk
 
thiazidediuretica
type bloeddrukverlager
 
TIA
Afkorting voor transient ischemic attack, voorbijgaande beroerte
 
triglyceriden
vetten die in het bloed voorkomen en die zorgen voor opslag en transport van energie
 
trombangitis obliterans
Ziekte van Buerger (zie daar).
 
trombo-embolische aandoening
vaatafsluiting die wordt veroorzaakt door bloedpropjes die stroomopwaarts in het vaatstelsel zijn losgeschoten
 
trombolyse
het ‘oplossen’ van een bloedprop met medicijnen
 
troponine
stofje dat in bloed vrijkomt bij ernstig zuurstoftekort van hart
 
type 2 diabetes
Diabetes door insulineresistentie (zie daar), meestal op latere leeftijd en bij overgewicht optredend
 
type I diabetes
type suikerziekte dat meestal op jonge leeftijd ontstaat als gevolg van auto-immuniteit en waarvoor altijd een insulinebehandeling nodig is
 
vaatruis
geruis in de vaten dat met de stethoscoop hoorbaar is
 
vena cava
grote holle ader
 
VLDL
very low density lipoprotein; het lipoproteïnedeeltje dat door lever wordt gemaakt en zowel triglyceriden als cholesterol bevat
 
Ziekte van Buerger
zeldzame aandoening die wordt veroorzaakt door verstopping van kleine slagadervertakkingen in handen en voeten, en die vooral optreedt bij rokers
 
Ziekte van Raynaud
tijdelijke verkramping van de kleine slagaders in vooral de vingers
 
Ziekte van Takayasu
zeldzame bloedvatontsteking bij jonge mensen die leidt tot vernauwingen van de aftakkingen van de aorta, vooral richting hoofd en armen
 


In de problemen met hart en vaten en nu


In dit boek staat de vaatziekte waarmee het allemaal begint, centraal: atherosclerose of 'aderverkalking'. De ziekten die hiervan het gevolg zijn worden uitvoerig belicht en de risicofactoren krijgen veel aandacht, vooral die waaraan we iets kunnen doen.

Auteur(s) : Prof. dr. Yvo Smulders
Prijs : € 23,95
ISBN : 9789491549052